نامه انجمن جمعیت شناسی ایران

نامه انجمن جمعیت شناسی ایران

سطح، روند و الگوی همسان همسری تحصیلی در ایران

نویسندگان
1 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد
2 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
چکیده
همسان همسری تحصیلی یا تشابه تحصیلی زوجین» یکی از ابعاد مهم رفتارهای ازدواج و انتخاب همسر است که به سبب پیامدهای مهم اجتماعی, اقتصادی و عاطفی آن مورد توجه پژوهشگران متعددی در سطح جهان قرار گرفته است. با این وجود. تاکنون اطلاعی در مورد تفاوت‌هاء تغییرات و سطروح همسان همسری تحصیلی در ایران در دسترس نیست.. مقاله حاضر با بهره‌گیری از منبع منحصربه‌فرد داده‌های فردی حاصل از نمونه دو درصدی سرشماری ۱۳۸۵ کشور چهار دهه تغییر در تشابه تحصیلی زوجین را بررسی می‌کند. برای این منظور» تغییرات در روند کلی همسان همسری تحصیلی و نیز الگوی خاص همسان همسری در هر یک از سطوح تحصیلی؛» برای زنان متولد در سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۶۰ مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج مبین آن است که برای متولدین یاد شده» متوسط سطح همسان‌همسری تحصیلی در ایران از حدود ۷۵ درصد به ۴۸ درصد تنزل یافته و در مقابل؛ نسبت زنانی که با شوهران دارای مدارک آموزشی پایین‌تر ازدواج کرده‌اند» از ۴ درصد به ۲۴ درصد افزایش یافته است. بر مبنای نتایج» چنین به نظر می‌رسد که همگام با کاهش همسان‌همسری تحصیلی؛ توزیع عدم سنخیت تحصیلی زوجین نیز از وضعیتی که در آن شوهران سطح تحصیلاتی بالاتر از زن داشته‌اند. به وضمیتی میل می‌کند که در آن سهم زنانی که تحصیلات بالاتر از شوهران‌شان دارندء به‌تدریج رو به افزایش است. علاوه بر این» بررسی روند تغییرات همسان همسری به تفکیک هر یک از سطوح تحصیلی نشان می‌دهد که روندها به سمت همسان‌همسری بیشتر در سطوح میانی تحصیلی و در عوض کاهش این نسبت در دو انتهای بالایی و پایینی توزیع تحصیلات در ایران است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Level, Trend and Pattern of Educational Homogamy in Iran

نویسندگان English

Abbas Askari-Nodoushan 1
Fatemeh Torabi 2
1 Assistant Professor, Faculty of Social Sciences, Yazd University
2 Assistant Professor, Faculty of Social Sciences, University of Tehran
چکیده English

Educational homogamy, or similarity of couples in terms of educational attainment, is one of the important aspects of mate selection, which, due to its social, economic, and emotional consequences, has centered the attention of many researchers around the world. Yet, no information regarding changes in educational homogamy and its levels in Iran is available. Using individual data from the 2% sample of the 2006 Iranian census, this paper examines four decades of change in the similarity of couples in terms of educational attainment. Specifically, changes in the general trend of educational homogamy as well as the specific pattern of homogamy in each level of education are examined for women born between 1940 and 1980. The findings suggest that the level of educational homogamy for these cohorts has reduced from 75% to 48%. In contrast, the proportion of women marrying husbands with lower educational attainment has increased from 4% to 24%. It seems that the fall in educational homogamy in Iran has corresponded with a rise in the share of higher educated women marrying men with lower education. In addition, the examination of changes in educational homogamy by the level of education shows an increase in homogamy in the intermediate levels and a decline in the upper and lower levels.

کلیدواژه‌ها English

Educational homogamy
Educational hypergamy
Educational levels
marriage
Mate selection
Iran
دوره 5، شماره 9
خرداد 1389
صفحه 29-55

  • تاریخ دریافت 18 فروردین 1404