رضایت‌مندی از مهاجرت در بین معاودین از عراق ساکن شهر ایلام و عوامل مرتبط با آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مربی گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام‌نور

چکیده

در حال حاضر جمعیتی نزدیک به 5 هزار نفر معاود از عراق در استان ایلام زندگی می­کنند که لزوم توجه به وضعیت زندگی آنها ضروری می­نماید. با توجه به عدم انجام پژوهش کافی در این رابطه، مقاله حاضر به بررسی میزان رضایت­مندی از مهاجرت در بین این گروه جمعیتی و عوامل مرتبط با آن، به روش پیمایش می­پردازد. جامعه آماری، تمامی معاودین ساکن شهر ایلام و حجم نمونه مورد نظر 357 نفر می‌باشد. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از توزیع پرسشنامه به شیوه نمونه‌گیری خوشه­ای در بین نمونه مورد نظر گردآوری شده است. ارزیابی فرضیه­ها نشان می­دهد میانگین نمرات متغیر وابسته بر حسب متغیرهای جنس، محل تولد، قومیت و شغل پاسخگویان از تفاوت معنی­داری برخوردار است. همچنین همبستگی بین متغیرهای حمایت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، راهبردهای انطباق با فشارهای روانی و امکانات شهر ایلام، با رضایتمندی معاودین از مهاجرت، مستقیم و معنی­دار است. از سوی دیگر رابطه متغیرهای احساس محرومیت نسبی و انزوای اجتماعی با متغیر وابسته معنی­دار، اما معکوس بوده است. تفسیر نتایج تحلیل رگرسیونی چند متغیره نشان می­دهد امکانات شهر ایلام، احساس محرومیت نسبی و حمایت اجتماعی تقریبا 40 درصد از تغییرات رضایتمندی از مهاجرت را در بین نمونه مورد بررسی تبیین نمودند.

کلیدواژه‌ها


- ازکمپ، استوارت (1386). روانشناسی اجتماعی کاربردی، (ترجمه فرهاد ماهر)، چاپ دوم، تهران: انتشارات به­نشر.

-      ازکیا، مصطفی (1394). جامعه­شناسی توسعه، تهران: نشر کیهان.

-  اینگلهارت، رونالد (1382). تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، (ترجمه مریم وتر)، تهران: انتشارات کویر.

-      رستم­علیزاده، ولی­الله و علی قاسمی­اردهائی (1391). "آثار و پیامدهای جمعیتی- اجتماعی مهاجرت­های جنگ تحمیلی در جامعه ایران"، پژوهش­نامه دفاع مقدس، سال 1، شماره 2، صص: 79-59.

-      رفیع­پور، فرامرز (1378).  آنومییاآشفتگیاجتماعی، تهران: سروش.

-      ریتزر، جورج (1394). نظریه­هایجامعه­شناسیدر دورانمعاصر، (ترجمه محسن ثلاثی)، تهران: انتشارات علمی.

-      زاهد، سعید و فریبا خورشیدی (1390). "بررسی عوامل اجتماعی، اقتصادی و  جمعیتی موثر بر رضایتمندی از مهاجرت به شهر نورآباد ممسنی"، جامعه­شناسیکاربردی، سال 22، شماره 2، صص: 66-47.

- زاهدی، محمدجواد، ابراهیم انصاری و امیر ملکی و اکرم حمیدیان (1394). "سنجش و تبیین طرد اجتماعی مهاجران خارجی در کلانشهر اصفهان"، مطالعات جامعه­شناختی شهری(مطالعات شهری)، دوره 6، شماره 17، صص: 88-57.

-      شارع­پور، محمود (1380). "فرسایش سرمایه اجتماعی و پیامدهای آن"، جامعه­شناسی ایران، شماره 3، صص: 112-101.

- شیخی، محمدتقی و مهری­سادات طیبی­نیا (1392). "ارزیابی تاثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی و رفاهی بر رضایتمندی خانوارهای مهاجر به شهر تهران"، فصلنامه مطالعات جامعه­شناختی شهری (مطالعات شهری)، دوره 3، شماره 7، صص: 52-25.

-      صادقی، رسول (1390). "سازگاری اجتماعی- جمعیّتی نسل دوم افغان‌ها در ایران"،  کتاب ماه علوم اجتماعی، سال 15، دوره جدید، شماره 42 و 43، ص: 101.

- علی­اکبری، اسحق (1390). "بررسی سرمایه اجتماعی مهاجرین افغانستانی(مطالعه موردی: مهاجرین افغانستانی ساکن شهر اصفهان)"، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته جامعه­شناسی، دانشگاه اصفهان: دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

- فروزنده­تبریزی، نسترن (1392). "سنجش میزان انطباق‌پذیری فرهنگی- اجتماعی مهاجران ایرانی جامعه مقصد (مطالعه موردی: ایرانیان مهاجر ساکن شهر وین کشور اتریش)"، پایان ­نامه دوره کارشناسی ارشد رشته جامعه­شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی: دانشکده علوم اجتماعی.

-      فیلد، جان (1392). سرمایه اجتماعی، (ترجمه غلامرضا غفاری و حسین رمضانی)، تهران: انتشارات کویر.

-      گار، تد رابرت (1387). چرا انسانها شورش می­کنند؟، (ترجمه: علی مرشدی­زاد)، چاپ سوم، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-      محمدیان، مهرداد، محبوبه دادفر و جعفر بوالهری و عیسی کریمی­کیسمی (1384). "غربالگری اختلال­های روانی در مهاجران افغان مقیم تهران"، روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، دوره 11، شماره 3، صص: 277-270.

-      محمودیان، حسین (1386). "مهاجرت افغان­ها به ایران: تغییر در ویژگی­های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی و انطباق با جامعه مقصد"، نامه انجمن جمعیت­­شناسی ایران، دوره 2، شماره 4، صص: 69-42.

-      مرادی­مقدم، مراد (1385). "تاریخ سیاسی و اجتماعی پشتکوه در دوران والیان فیلی"، مطالعات ملی، دوره 7، شماره 1، صص: 96-71.

-      موسوی، میرطاهر (1385). "مشارکت اجتماعی یکی از مولفه­های سرمایه اجتماعی"، رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 23، صص: 92-67.

-      وحیدا، فریدون، صمد کلانتری و ابولقاسم فاتحی (1383). "رابطه سرمایه اجتماعی با هویت اجتماعی دانشجویان (مطالعه موردی یازده دانشگاه دولتی شهر تهران)"، مجله پ‍‍ژوهشی دانشگاه اصفهان، جلد 17، شماره2، صص: 92-59.

-      Allotey P, and S.Verghis (2017). ”Forced Migration and Health”. Reference Module in Biomedical Sciences, from International Encyclopedia of Public Health,  Second Edition:174-182. http://dx.doi.org/10.1016/B978-0-12-803678-5.00163-6

-      Berekbussunova, G.(2014). “Social and Psychological Support of the Person during Adaptation in New Socio-Cultural Environment”. Procedia - Social and Behavioral Sciences,159: 775-783. doi:10.1016/j.sbspro.2014.12.447

-      Bhugra D., and P. Jones (2001). “Migration and mental illness”. Advances in Psychiatric Treatment,7(3): 216-222. http://apt.rcpsych.org/content/7/3/216.short

-      Christina V, S. Scambler, and J. Bond.(2009). “The Social World of Older People: Understanding Loneliness and Social Isolation in Later Life”. British Journal of Social Work, 39(6): 1175-1176. http://bjsw.oxfordjournals.org/content/39/6/1175.extract

-      Gulacti, F. (2010). “The Effect of Perceived Social Support on Subjective Well-being”. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2): 3844-3849. doi:10.1016/j.sbspro.2010.03.602

-      International Organization for Migration (2017). Key Migration Terms. Online available at: https://www.iom.int/key-migration-terms

-      Kosic, A.(2004). “Acculturation strategies, coping process and acculturation stress“. Scandinavian Journal of Psychology, 46: 269-278.

-      Leung A, C. Kier, T. Fung, L. Fung, and R. Sproule. (2011). “Searching for Happiness: The Importance of Social Capital”. Journal of Happiness Studies, Springer, 12(3):443-462. http://hdl.handle.net/10.1007/s10902-010-9208-8

-      Lu, M.(1999). “Determinants of Residential Satisfaction: Ordered Logit vs. Regression Models”. Growth and Change, 30(2): 14-25. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/0017-4815.00113/abstract

-      Lin, N. (2001). Social Capital: a Theory of Social Structure and Action, Cambridge University Press.

-      Neto F, and A.C.M. Fonseca.(2016). “The Satisfaction With Migration Life Scale”. International Journal of Intercultural Relations, 54: 47–54. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijintrel.2016.07.004

-      Quevedo, R.J.M., and M.C. Abella,.(2011). “Well-being and Personality: Facet- level Analyses“. Personality and Individual Differences, 50(2): 206-211.

-      Saarela J M, and I. T. Elo.(2016). “Forced migration in childhood: Are there long-term health effects?”. SSM - Population Health: 2: 813-823. http://dx.doi.org/10.1016/j.ssmph.2016.10.012