تحلیل تفاوت‌های باروری زنان مهاجر عراقی با همتایان ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و محقق مؤسسه مطالعات جمعیتی کشور

2 استاد جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه مطالعات جمعیتی کشور

3 دانشجوی دکتری جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

چکیده

مهاجرت یکی از فرایندهای مهم جمعیت­شناختی است که با تغییرات گسترده در سطح فردی و اجتماعی همراه است. موضوع باروری مهاجران با توجه به حجم گسترده مهاجرت­های بین‏المللی و نقش روزافزون این مهاجرت­ها در شکل­گیری پویایی­های جمعیتی، مورد توجه جمعیت­شناسان قرار گرفته است. در این زمینه، مقاله پیش­رو با استفاده از تحلیل ثانویه داده­های خرد سرشماری­های 1385 و1390 به تحلیل تفاوت­های باروری زنان مهاجر عراقی در مقایسه با همتایان ایرانی می­پردازد. نتایج پژوهش نشان داد تغییراتی در باروری مهاجران عراقی در ایران رخ داده و  مسیر این تغییرات در طول زمان و در بستر گذار نسلی به سوی همانندی و همگرایی بیشتر با گذار باروری ایران بوده است. البته، هنوز زنان مهاجر عراقی سطح باروری بالاتری در مقایسه با ایرانی­ها دارند، هرچند آن‌ها باروری پایین­تری نسبت به همتایان خود در کشور عراق دارند. تفاوت­های باروری زنان عراقی با همتایان ایرانی بعد از تعدیل اثر مشخصه­های اقتصادی- اجتماعی، حدود 50 درصد کاهش یافت. بنابراین، بخشی از تفاوت­های بومی- مهاجر باروری به موقعیت و جایگاه اقتصادی-اجتماعی متمایز آن­ها برمی­گردد. تفاوت­های باقیمانده ممکن است ناشی از تاریخ، آداب و رسوم و ارزش­های اجتماعی-فرهنگی متفاوت ایرانی­ها و عراقی­ها باشد.

کلیدواژه‌ها


-      پورنجف، حیران (1379). "بررسی سازگاری فرهنگی مهاجرین زن عراقی در شهرستان ایلام در سال 1376"، مجله دانشگاه علوم پژشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایلام، شماره 8 (28)، صص 22-18.

-      حقیقتیان، منصور و حیران پورنجف (1385). "عوامل اجتماعی- اقتصادی موثر بر سازگاری زنان معاود در ایلام"، مطالعات زنان، سال چهارم، شماره 3، صص 82-63.

-      زارع شاه آبادی، علی­رضا (1382). "نقش مهاجرین عراقی ساکن شهر یزد در آسیب­های اجتماعی این شهر"، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 2، صص72-57.

-      ساروخانی، باقر (1350). " گزارش ایرانیان بازگشته از عراق (بررسی کلی)"، موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دانشگاه تهران.

-      سرایی، حسن(1385). "تداوم و تغییر خانواده در جریان گذار جمعیتی ایران"، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، شماره 2، صص60-37.

-      صادقی، رسول (1390). "سازگاری اجتماعی- جمعیتی نسل دوم مهاجران افغانستانی در ایران"، پایان نامه دکتری جمعیت شناسی، دانشگاه تهران.

-      صادقی، رسول، 1395، عوامل اقتصادی‏ـ اجتماعی مؤثر بر طلاق جوانان در ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، شماره 32 (تابستان)، صص 205-189.

-      عباسی­شوازی، محمد جلال و حاتم حسینی (1386). "قومیت و باروری: آزمون فرضیه‌های رقیب برای تبیین تفاوت‌های قومی باروری در شهرستان ارومیه"، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، سال دوم، شماره 4،صص 41-5.

-      عباسی­شوازی، محمد جلال و رسول صادقی (1386). "قومیت و باروری: تجزیه وتحلیل رفتار باروری گروه­های قومی در ایران"، نامه علوم اجتماعی، شماره 29،صص63-29.

-      عباسی­شوازی، محمد جلال و رسول صادقی (1389). "تفاوت­های بومی- مهاجر ازدواج در ایران: مطالعه تطبیقی رفتار ازدواج مهاجران افغان و ایرانی"، نامه انجمن جمعیت شناسی، شماره8، صص 37-7.

-      عباسی­شوازی، محمدجلال و میمنت حسینی­چاووشی (1392). "گزارش تحولات باروری در ایران در چهار دهه اخیرکاربرد و ارزیابی روش فرزندان خود در برآورد باروری با استفاده از داده های سرشماری 1365 تا 139"، پژوهشکده آمار.

-      محمودیان، حسین (1386). "مهاجرت افغان­ها به ایران: تغییر در ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی و انطباق با جامعه مقصد"، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، شماره 4، صص 69-42.

-      Abbasi-Shavazi, M.J. and P. McDonald (2000)."Fertility and Multiculturalism: Immigrants Fertility in Australia 1977-1991", International Migration Review 34(1): 215-242.

-      Abbasi-Shavazi, M. J. and P. McDonald (2007). "Family Change in Iran: Religion, Revolution, and the State", Pp. 177-198 in R. Jayakody, A. Thornton, and W. Axinn (eds.), International Family Change: Ideational Perspectives, New York: Taylor & Francis Group, LLC.

-      Abbasi-Shavazi, M.J., P. McDonald, and M. Hosseini-Chavoshi (2009). The Fertility Transition in Iran, Springer Press.

-      Abbasi-Shavazi, M.J. , G.  Hugo, R. Sadeghi, and H. Mahmoudian (2015). "Immigrant-native Fertility Differentials: The Afghans in Iran", Asian and Pacific MigrationJournal 24(3): 273–297.

-      Abbasi-Shavazi, M.J., H. Mahmoudian, G. Farjadi, D. Glazebrook, and R. Sadeghi, (2008). The state of international migrants and refugees in the Islamic Republic of Iran, 2006, Tehran: United Nations Population Fund (UNFPA) & United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR).

-      Adserà, A., A. Ferrer, (2014). "Immigrants and Demography: Marriage, Divorce, and Fertility", IZA Discussion Paper No. 7982.

-      Adsera, A. and A. Ferrer  (2011). "Age at Migration, Language and Fertility Patterns among Migrants to Canada", Discussion Paper No. 5552.

-      Aghajanian A. and V. Thompson (2013). "Recent Divorce Trend in Iran", Journal of Divorce and Remarriage, 54(2): 112-125.

-      Alba, R., and V. Nee. (2003). Remaking the American Mainstream: Assimilation and Contemporary Immigration, Cambridge: Harvard University Press.

-      Andersson, G. (2004). "Childbearing after migration: fertility patterns of foreign-born   women in Sweden", International Migration Review, 38: 747-774.

-      Aparicio, P. R. (2007). "The Integration of the Second and 1.5 Generations of Moroccan, Dominican and Peruvian Origin in Madrid and Barcelona", Journal of Ethnic and Migration Studies 33(7):1169-1193.

-      Baily, S. L., (1980). "Marriage Patterns and Immigrant Assimilation in Buenos Aires, 1882-1923", The Hispanic American Historical Review, 60(1): 32-48.

-      Bean, F. D., R. M. Cullen, E. H. Stephen, and G. Swicegood, (1984). "Generational Differences in Fertility among Mexican Americans: Implications for Assessing the Effects of Immigration", Social Science Quarterly 65: 573-582.

-      Blau, I. and D. Duncan (1967). The American Occupational Structure, New York: Wiley.

-      Chatelard, G. (2009). Migration from Iraq between the Gulf and the Iraq Wars(1990-2003): Historical and socio-spatial dimensions, accessible online in: http://hal.archives- ouvertes.fr.

-      Coleman, D. (1994). "Trends in Fertility and Intermarriage among Immigrant Populations in Western Europe as Measures of Integration", Journal of Biosocial Sciences 26(1):107-136.

-      Fayyad, N. H, (2012). Fertility in Iraq: Trends, Evolution and Influential Factors, Research Paper, Arabic center for Research and Policy Study.

-      Fokkema, T. and H. De Haas, (2011). "Pre- and Post-migration Determinants of Socio-Cultural Integration of African Immigrants in Italy and Spain", International Migration 53: 3-26. doi:10.1111/j.1468-2435.2011.00687.x.

-      Ford, K. (1990). "Duration of Residence in the United States and the Fertility of U.S. Immigrants", International Migration Review, 24(1): 34-68.

-      Gans, H. (2007). "Acculturation, Assimilation and Mobility", Journal of Ethnic and Racial Studies 30(1):152–164.

-      Glazer, N. and D. I. Moynihan (1970), Beyond the Melting Pot: The Negroes, Puerto Ricans, Jews, Italians, and Irish of New York City. 2nd ed. Cambridge, MIT Press

-      Goldscheider, C. and P. R. Uhlenberg. (1969). "Minority Group Status and Fertility", American Journal of Sociology 74: 361-372.

-      Gordon, M.(1964). Assimilation in American Life: The Role of Race, Religion, and National Origins, New York: Oxford University Press.

-      Heckmann, F. (2005). Integration and Integration Policies: IMISCOE Network, http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0168-ssoar-192953.

-      Hill, L. and H.P. Johnson. (2004). "Fertility changes among immigrants", Social Science Quarterly, 85: 811-826.

-      Kahn, J. R. (1994). "Immigrant and Native Fertility during the 1980s: Adaptation and Expectations for the Future", International Migration Review 28(3): 501–519.

-      Kalmijn, M., (1998). "Intermarriage and Homogamy: Causes, Patterns, and Trends", Annual Review of Sociology, 24: 395-421.

-      Mahmoudian, H. and G. Carmichael, (1998). "An Analysis of Muslim Fertility in Australia Using the Own- Children Method", Journal of Muslim Minority Affairs 18(2): 251-69.

-      Massey, D. (1981). "Dimensions of the New Immigration to the United States and the Prospects for Assimilation", Annual Review of Sociology 7: 57-85.

-      Meurs, D., A. Pailhe, and P. Simon. (2006). The Persistence of Intergenerational Inequalities Linked to Immigration: Labour Market Outcomes for Immigrants and Their Descendants in France, Population 61: 763-801.

-      Olsen, B. (2008). Employment and Education among Young Immigrants and Norwegian-born to Immigrant Parents, Statistics Norway.

-      Park, R. E. (1950). Race and Culture, The Free Press, Glencoe.

-      Parrado, E. and S.P. Morgan (2008). "Intergenerational Fertility among Hispanic Women: New Evidence of Immigrant Assimilation", Demography 45(3): 651-671.

-      Perlmann, J., and R. Waldinger (1997). "Second Generation Decline? The Children of Immigrants, Past and Present: A Reconsideration", International Migration Review 31(4): 891–920.

-      Portes, A. and J. Borocz (1989). "Contemporary Immigration: Theoretical Perspectives on Its Determinants and Modes of Incorporation", International Migration Review 23: 606-630.

-      Portes, A. and L. X. Hao.( 2004). "The Schooling of Children of Immigrants: Contextual Effects on the Educational Attainment of the Second Generation", Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 101: 11920-11927.

-      Portes, A. and M. Zhou. (1993)."The New Second Generation: Segmented Assimilation and its Variants", Annals of the American Academy of Political and Social Science, 530: 74-96.

-      Portes, A., and R. Rumbaut. (2001). Legacies: The Story of the Immigrant Second Generation, Berkeley, CA: University of California Press.

-      Population Reference Bureau (2014). World Population Datasheet 2014, Population Reference Bureau.

-      Ray, B. and V. Preston (2009). "Are Immigrants Socially Isolated? An Assessment Neighbors and Neighboring in Canadian Cities", Journal of International Migration and Integration 10(3): 217-234.

-      Rosenfeld, M.J. (2002)."Measures of Assimilation in the Marriage Market: Mexican Americans1970-1990", Journal of Marriage and Family 64(1): 152-162.

-      Simon, P. (2003). "France and the Unknown Second Generation: Preliminary Results on Social Mobility", International Migration Review 37: 1091-1119.

-      Stephen, E. H., and F. D. Bean (1992)."Assimilation, Disruption and the Fertility of Mexican-Origin Women in the United States", International Migration Review 26(1): 67–88.

-      Torabi, F., A. Baschieri, L. Clarke and M. J. Abbasi-Shavazi (2012). "Marriage Postponement in Iran: Accounting for Socio-economic and Cultural Change in Time and Space", Population, Space and Place 19: 258-274.

-      Tubergen, F.V.(2006). Immigrant Integration: A Cross-National Study, LFB Scholarly Publishing LLC, New York.

-      UNHCR (2004). Latest Guidance on Iraqi Asylum Seekers, http://www.unhcr.org/ cgi-bin/texis/vtx/iraq?page=briefing&id=4056eddf4, Accessed 17 July 2007.

-      Waters, M.(1999). Black Identities: West Indian Immigrant Dreams and American Realities, New York: Russell Sage Foundation.

-      World Refugee Survey (1996). World Refugee Survey, An annual Assessment of Conditions Affecting Refugees, Asylum Seekers, and Internally Displaced, World Refugee Survey, Washington DC.

-      Zhou, M. (1997). Segmented Assimilation: Issues, Controversies and Recent Research on The New Second Generation, International Migration Review, 31(4): 967-1003.