اثر سالخوردگی جمعیت بر تقاضای مصرف در نقاط شهری ایران: دوره 1375 تا 1391

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

2 استاد گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا

چکیده

در این مطالعه اثر سالخوردگی جمعیت بر تقاضای مصرف در نقاط شهری ایران طی سال‌های 1375 تا 1391 مورد بررسی قرار گرفته است. از آنجا که هزینه‌های مصرف در طول چرخه زندگی به‌طور قابل توجهی تغییر می‌کنند، ساختار مصرف کل نیز احتمالا با توجه به سالخوردگی جمعیت تغییر می‌کند. هدف از انجام این پژوهش، کندوکاو در مورد اثر سالخوردگی جمعیت بر تقاضای مصرف در سطح اقتصاد کلان از طریق برآورد ساختار مصرف کل است.
این مطالعه از نوع تحلیل ثانویه می‌باشد که با استفاده از داده‌های هزینه درآمد خانوار و به کمک روش شبه تابلویی انجام پذیرفته است. در این مطالعه 9 بخش از هزینه‌های خانوار، شامل خوراک، پوشاک، مبلمان و لوازم خانگی، بهداشت، ارتباطات، حمل و نقل، آموزش، کالاهای متفرقه و کالاهای بادوام، مورد بررسی قرار گرفته است تا روند کاهشی یا افزایشی این هزینه‌ها در طول چرخه زندگی و به‌ویژه دوران سالخوردگی مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج نشان داد با افزایش سن و به‌ویژه از 60 سالگی به بعد، هزینه‌های مربوط به بخش‌های بهداشت، کالاهای بادوام منزل، ارتباطات، حمل و نقل و پوشاک روند افزایشی به خود می‌گیرند. از طرفی هزینه‌های مربوط به بخش‌های آموزش، خوراک، مبلمان و لوازم خانگی و کالاها و خدمات متفرقه روندی کاهشی دارند.

کلیدواژه‌ها


-      باباپور، میترا (1390)، "تجزیه و تحلیل رفتار بین نسلی هزینه­ی مصرفی خانوارهای شهری با استفاده از داده­های شبه­پنل"، پایان نامه کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)#

-      مرکز آمار ایران، (1392)، داده‌های نمونه‌گیری ویژگی‌های اقتصادی اجتماعی خانوار 1375 الی 1391، تهران#

-      مسکوب، محمود (1387)، بحران سالخوردگی در کشورهای کمتر توسعه یافته، مصرف یا تولید؟، (ترجمه میترا آذرهوش) فصلنامه تامین اجتماعی، سال چهارم، شماره 11 صص57 تا87#

-      مهریار، امیر هوشنگ، شهلا کاظمی­پور، محمود مشفق و نادر مطیع حق­شناس (1388): «بررسی ابعاد سالخوردگی جمعیت و زمینه­های اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی آن در ایران»،گفتگوی سیاسی. جمعیت و توسعه در ایران: ابعاد و چالش­ها، (تدوین رسول صادقی)، انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش­های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه#

-      Attanasio, O. (1998). “Cohort Analysis of Saving Behavior by US Households”, Journal of Human Resources 33(3): 575-609#

-      Browning, M.; A. Deaton and M. Irish (1985). “A Profitable Approach to Labor Supply and Commodity Demand over the Life-Cycle”, Econometrica 53 (3): 503-544#

-      Deaton, A. (1985). “Panel Data from Times Series of Cross-Sections”, Journal of Econometrics 30: 109-126#

-      Deaton, A. and Paxson, C. (1994), “Intertemporal Choice and Inequality”, The Journal of Political Economy, 102(3): 437-467#

-      Deaton, A. (1997). The Analysis of Household Surveys. The Johns Hopkins University Press: Baltimore#

-      Haughton, J. and S. R. Khandker (2009). Handbook on Poverty and Inequality# International Bank for Reconstruction and Development World Bank. Washington, DC: The World Bank Group#

-      Hobcraft, J., J. Menken and S. Preston (1982). “Age, Period, and Cohort Effects in Demography: A Review”, Population Index 45( 1): 4-43#

-      Kinsella, Kevin and David R. Phillips (2005). "Global Aging: The Challenge of Success", Population Reference Bureau; Population Bulletin 60(1)#

-      Lefèbvre, M. (2007), “Population Ageing and Consumption Demand in Belgium”, CREPP – University of Liège#

-      Martin, S. (2009). “Comment: Distinguishing Cohort Effects from Age*Period Effects on Non-Marital Fertility”, Social Forces 87(3): 1481-1489#

-      McKenzie, D. (2006); “Disentangling Age, Cohort, and Time Effect in the Additive Model.” Oxford Bulletin of Economics and Statistics 68(4): 473-495#

-      Paxson, C. (1996). “Saving and Growth: Evidence from Micro Data”, European Economic Review 40(2): 255-288#

-      Parker, J.A. (1999) “Spendthrift in America? On Two Decades of Decline in the US Saving Rate.” In NBER Macroeconomics Annual 1999, (edited by B. S. Bernanke & J. J. Rotemberg), Vol.14: 317-370#

-      Pressman, S. (2006), Fifty Major Economists, New York & London: Routledge#