برآورد ارزش اقتصادی کار بدون مزد خانگی سالمندان در ایران و سهم آن از تولید ناخالص داخلی (GDP)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جمعیت شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 مدرس ارشد، موسسه مطالعات اجتماعی، دانشگاه روتردام هلند

3 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

دغدغه اصلی این مقاله نشان دادن ارزش اقتصادی جنبه هایی از کار سالمندان است که برای آن مزدی پرداخت نمی گردد و در سیستم حساب های ملی نیز به حساب نمی آید که نتیجه این امر می تواند سبب شکل گیری رویکردی منفی و ناروا به موضوع سالمندی جمعیت گردد.
در این مقاله برای برآورد ارزش اقتصادی کار بدون مزد خانگی سالمندان از داده‏های پیمایش گذران وقت ایران که در مناطق شهری در سال 1387 و 1388توسط مرکز آمار ایران گردآوری شده، استفاده گردید. نتایج نشان می دهد که در مجموع ارزش اقتصادی کار بدون مزد خانگی که سالمندان در خانواده انجام می دهند در حدود 5.5 تریلیون تومان در سال است که این رقم 1.65 درصد از تولید ناخالص داخلی(GDP) را تشکیل می دهد. بخش عمده ای از ارزش اقتصادی کار بدون مزد خانگی سالمندان به کار خانه‏داری باز می گردد که بالغ بر 5.1 تریلیون در سال است که 3.8 تریلیون از آن توسط سالمندان زن و 1.3 تریلیون توسط سالمندان مرد خلق شده است. باید این نکته را در نظر داشت که برآورد ارزش اقتصادی کار بدون مزد خانگی سالمندان نقش مهمی در نشان دادن سهم آنان از توسعه کشور داشته و می تواند رفاه اقتصادی و منزلت اجتماعی آنان را دستخوش تغییر نموده و حمایت از حقوق انسانی و اجتماعی زنان و ارتقا آن را در جامعه بهبود ببخشد.

کلیدواژه‌ها


برناردز،جان(1388). درآمدی به مطالعات خانواده، (ترجمه: حسین قاضیان)، چاپ دوم، نشر نی. تهران.

چیل، دیوید(1388). خانواده ها در دنیای امروز، (ترجمه: محمد مهدی لبیبی)، نشر افکار، چاپ اول، تهران.

قاضی طباطبایی، محمود، مسکوب، محمود و مهری، نادر(1391). برآورد ارزش پولی کار بدون مزد خانگی زنان خانه دار دارای همسر در مناطق شهری و نقش آن در تولید ناخالص داخلی(GDP) در ایران. گزارش تحقیق منتشر نشده، اجرا شده با حمایت مالی معاونت پژوهشی دانشگاه تهران. 

عینی زیناب، حسن، ودادهیر، ابوعلی و قاضی طباطبایی، محمود(1391)." انتقال ساختار سنی و سودهای جمعیت‌شناختی اول و دوم: نگاهی به وضعیت ایران"، همایش تحولات ساختار سنی جمعیت ایران و پیامدهای آن. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، 17و18 آبان ماه، 1391.

مرکز آمار ایران(1383). گزارش آزمایشی طرح بررسی گذران وقت، گروه پژوهشی آمارهای اقتصادی، پژوهشکده آمار.

مرکز آمار ایران(1387الف). مجموعه مدارک طرح آماری گیری گذران وقت سال 1387. کدسند: 21-03-WI-05-500.

مرکز آمار ایران(1387ب). طبقه بندی فعالیت‏ها برای آمارهای گذران وقت در ایران براساس ICATUS، در دسترس از آدرس:

www.amar.org.ir/Upload/Modules/Contents/asset0/icatuc.pdf

مرکز آمار ایران(1391). محصول ناخالص داخلی (باوبدون نفت) وجمعیت به تفکیک استان دردوره 88-1379، در دسترس از آدرس:

 

De Vaus, D., M. Gray, and D. Stanton (2003). “Measuring the value of unpaid household, caring and voluntary work of older Australians.” Research Paper No. 34. Australian Institute of Family Studies: 1-29.

Fernández-Ballesteros, R., M. D.Zamarrón,  J.Díez-Nicolás,  M. D. López-Bravo, M.A Molina, and R. Schettini (2011). “Productivity in old age”, Research on Aging, 33 (2): 205–226.

Fleming, R. and Spellerberg, A. (1996). Using Time Use Data: a History of Time Use Surveys and Uses of Time Use Data. Statistics New Zealand.

Francavilla, F., G.C. Giannelli G., Grotkowska and M.W. Socha(2011). “Use of Time and Value of Unpaid Family Care Work: a Comparison between Italy and Poland”, Discussion Paper Series, The Institute for the study of Labor (IZA).No.157:

Ghazi Tabatabaei, S.M, N. Mehri and M. Messkoub (2013). “What is unpaid female labour worth? Evidence from the Time Use Studies of Iran in 2008 and 2009”. ISS Working Paper Series / General Series (Vol. 562, pp. 1–33).Erasmus University Rotterdam. Online Available at: http://hdl.handle.net/1765/41146

Johnson, R. W. and S.G. Schaner(2005). “Value of Unpaid Activities by Older Americans Tops $160 Billion per Year”, Perspectives on Productive Aging, Number 4: 1-6.

Klumb, P. L. And M. M. Baltes (1999). “Time Use Of Old And Very Old Berliners: Productive And Consumptive Activities As Functions Of Resources”, The Journals Of Gerontology, 54(4): 271-278.

Lee, R., S., Lee, and A., Mason (2008). “Charting the Economic Life Cycle”, Population and Development Review, Vol. 34: 1-35.

Sambt, J., B., Hammer, M., Zannella, and A., Prskawetz (2013). “Production and Transfers through Unpaid Work by Age and Gender: A Comparative Analysis of Austria, Italy and Slovenia”. Online Available at: http://epc2014.princeton.edu/papers/140821

Tae-Hong, K. (2009). “Economic Evaluation of Unpaid Work in Republic of Korea”, Korean Women’s Development Institute, Online Available at: http://www.unescap.org/stat/meet/wipuw/wipuw-01.pdf

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2011). “World Population Prospects: The 2010 Revision”, CD-ROM Edition.

United Nations, Economic and Social Commission for Asia and the Pacific Development Program (2003). “Integrating Into National Policies”, United Nations, New York: 71-106.

Zagheni E.  and M. Zannella(2013). “The life cycle dimension of time transfers in Europe”. Demographic Research, 29(35):1-14.