بررسی مقایسه‏ ای الگوها و مکاتب اقتصاد باروری با به کارگیری داده های ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

چکیده

ابتدا لیبنشتاین با استفاده از یک نظریۀ اقتصاد خرد نامتعارف به تبیین رفتار باروری پرداخت اما کار او توانایی پایه‌گذاری یک مکتب را نداشت. از سال 1960 میلادی که گری بکر تحلیلی اقتصادی از باروری را ارائه نمود و پس از آن در سال 1966 ریچارد ایسترلین تحلیل بکر را به چالش کشید، اقتصاد باروری تا به امروز از رشد قابل توجه نظری و تجربی برخوردار بوده است که عمدتاً در قالب دو مکتب شیکاگو-کلمبیا و پنسیلوانیا شناخته می‌شود. مکتب شیکاگو-کلمبیا با مدد از نظریۀ اقتصادی محض نئوکلاسیک، رفتار باروری را به مانند تقاضا برای یک کالا تحلیل می‌کند که متغیر کلیدی آن قیمت زمان والدین بوده و به مثابۀ عاملی مهم در تعیین قیمت فرزند در نظر گرفته می‌شود. این در حالی است که مکتب پنسیلوانیا با ساختن ملغمه‌ای از نظریۀ اقتصادی و جامعه‌شناسی به تبیین رفتار باروری از زاویۀ عرضه می‌پردازد که متغیر محوری آن درآمد نسبی است. شواهد به دست آمده از ایران دلالت بر صحت ادعای هر دو مکتب دارد.

کلیدواژه‌ها


بانک مرکزی ج.ا.ا.، بانک اطلاعات سری‌های زمانی اقتصادی، www.cbi.ir

احمدیان، مجید و وحید مهربانی (1392)، سطح آموزش زنان و باروری در شهر تهران: یک رهیافت اقتصادی، مجلۀ تحقیقات اقتصادی، دورۀ 48، شمارۀ 1، صفحات 20-1.

مهربانی، وحید (1391)، بررسی اقتصادی تصمیم­سازی در چرخۀ زندگی خانوار، رسالۀ دکتری، دانشگاه تهران، دانشکدۀ اقتصاد.

مهربانی، وحید (1393)، درآمد خانواده و تقاضا برای فرزند: یک الگوی نظری بدیل و برخی شواهد،مجلۀ تحقیقات اقتصادی، دوره 49، شماره 1، صفحات 135-115.

Becker, Gary S. (1960), An Economic Analysis of Fertility, In Demographic and Economic Change in Developed Countries, Universities-National Bureau Committee for Economic Research, Princeton University Press, Princeton.

Becker, Gary S. (1965), A Theory of the Allocation of Time, The Economic Journal, 75(299): 493-517.

Becker, Gary S. (1988), Family, In The New Palgrave: A Dictionary of Economics, Vol. 2, Edited by John Eatwell, Murray Milgate and Peter Newman, The Macmillan Press Limited, London and Basingstoke.

Becker, Gary S. and H. Gregg Lewis (1973), On the Interaction between the Quantity and Quality of Children, The Journal of Political Economy, 81(2): S279-S288.

Behrman, Jere R. and Barbara L. Wolfe (1984), A More General Approach to Fertility Determination in a Developing Country: The Importance of Biological Supply Considerations, Endogenous Tastes and Unperceived Jointness, Economica, 51(203): 319-339.

Easterlin, Richard A. (1966), On the Relation of Economic Factors to Recent and Projected Fertility Changes, Demography, 3(1): 131-153.

Easterlin, Richard A. (1969), Towards a Socioeconomic Theory of Fertility: A Survey of Recent Research on Economic Factors in American Fertility, In Fertility and Family Planning: A World View, Edited by S. J. Behrman, Leslie Corsa and Ronald Freedman, The University of Michigan Press, Ann Arbor.

Easterlin, Richard A. (1975), An Economic Framework for Fertility Analysis, Studies in Family Planning, 6(3): 54-63.

Easterlin, Richard A. (1988), Fertility, In The New Palgrave: A Dictionary of Economics, Vol. 2, Edited by John Eatwell, Murray Milgate and Peter Newman, The Macmillan Press Limited, London and Basingstoke.

Fulop, Marcel (1977), A Survey of the Literature on the Economic Theory of Fertility Behavior, The American Economist, 21(1): 5-13.

Keeley, Michael C. (1975), A Comment on "An Interpretation of the Economic Theory of Fertility", Journal of Economic Literature, 13(2): 461-468.

Leibenstein, Harvey (1974), An Interpretation of the Economic Theory of Fertility: Promising Path or Blind Alley?, Journal of Economic Literature, 12(2): 457-479.

Leibenstein, Harvey (1975), The Economic Theory of Fertility Decline, The Quarterly Journal of Economics, 89(1): 1-31.

Macunovich, Diane (2003), Economic Theories of Fertility, In Women, Family and Work: Writings in the Economics of Gender, Edited by Karine S. Moe, Blackwell Publishing Ltd, Malden.

Robinson, Warren C. (1997), The Economic Theory of Fertility over Three Decades, Population Studies, 51(1): 63-74.

Sanderson, Warren C. (1976), On Two Schools of the Economics of Fertility, Population and Development Review, 2(3/4): 469-477.

Willis, Robert J. (1973), A New Approach to the Economic Theory of Fertility Behavior, The Journal of Political Economy, 81(2): S14-S64.

Wolfe, Barbara L. and Jere R. Behrman (1986), Child Quantity and Quality in a Developing Country: Family Background, Endogenous Tastes and Biological Supply Factors, Economic Development and Cultural Change, 34(4): 703-720.

World Development Indicators (WDI) (2008), The World Bank, Green Press Initiative.

World Development Indicators, The World Bank, www. worldbank.org.