نامه انجمن جمعیت شناسی ایران

نامه انجمن جمعیت شناسی ایران

بررسی تغییرات ساختار مکانی مهاجرت های بین منطقه ای در ایران طی دوره 1355 - 1385

نویسندگان
1 دانشیار گروه جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی، دانشگاه تهران
چکیده
در این مقاله تلاش شده روند تغییرات برخی از شاخصهای عمده نظام مهاجرت بین منطقه ای (بین) (استانی با استفاده از مدل مفهومی ساختار مکانی مهاجرت های داخلی و نظریه انتقال تحرکی زلینکی طی دوره سی ساله (۱۳۵۵) - ۱۳۸۵) مورد بررسی قرار گیرد. پس از معرفی پنج بعد اساسی نظام مهاجرتهای داخلی یعنی شدت، اثر، پیوستگی، تمرکزگرایی و فاصله مهاجرتی برخی از سنجه های مهم آنها محاسبه و روندهای کلی آنها طی سه دهه گذشته ترسیم و تحلیل شده است. یافتههای این پژوهش نشان می دهد که طی سه دهه گذشته میزان ناخالص تجدید مهاجرت و نیز شاخص اثر بخشی مهاجرت ها در بازتوزیع جمعیت کاهش اساسی داشته اند. از سوی دیگر در حالی که نظام مهاجرت بین منطقه ای از پیوستگی مهاجرتی بیشتری برخودار شده تمرکزگرایی در نظام مهاجرتی به شدت کاهش یافته است. به علاوه نوعی الگوی نسبتاً پایدار از نظر شاخصهای فاصله در نظام مهاجرتی مشاهده شد. تغییرات مؤلفه هایی چون نابرابریهای درآمدی بین منطقه ای و درون منطقه ای افزایش امکانات ارتباطات بین منطقه ای و نیز حجم و رشد جمعیت مناطق در شکل دهی به تغییرات نظام مهاجرتی نقش اساسی و مهمی داشتهاند. هم چنین روند تغییرات نظام مهاجرت بین منطقه ای با قضایای مفهومی و فرضیات نظریه انتقال تحرک زلینسکی تطابق و سازگاری دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Study on Spatial Structure of Inter- provincial Migrations in Iran during 1976-2006

نویسندگان English

Hossein Mahmoudian 1
Mahmoud Moshfegh 2
1 Associate Professor, Department of Demography, University of Tehran
2 Ph.D Student of Demography, University of Tehran
چکیده English

This paper aims to study the indices of Inter-provincial migrations by use of migration's spatial structure model and mobility transition theory of Zelinsky, in Iran during 1976-2006. The study focuses on five conceptual aspects of inter-provincial migrations which include intensity, effectiveness, concentration, connectivity and distance of inter-provincial migrations. The results taken from Migration Effectiveness Index indicate that the effect of inter-provincial migrations on population redistribution and mig-reproduction rate has reduced during 1976-2006. In addition, the inter-provincial migration connectivity over the same period has increased. Levels and trends of migration centrality indices indicate that centrality in Iran's migration system has reduced in recent decade. Additionally, a stable pattern is observed for migration distances.  
Changes of in and inter-regional inequality of per capita incomes, the increase of communications facilities and changes in regional population growth rates have been basic determinants of Iran's migration spatial structure.  

کلیدواژه‌ها English

Migration's Spatial Structure
Mobility Transition
Mig-reproduction rate
Migration effectiveness
Migration concentration
Migration connectivity
Migration distance
دوره 3، شماره 6
آبان 1387
صفحه 89-117

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1404