مطالعه تطبیقی احساس امنیت اجتماعی در بین زنان سرپرست خانوار و زنان دارای سرپرست (مطالعه‌ای در شهر رامهرمز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده

 هدف پژوهش حاضر مطالعه تطبیقی احساس امنیت اجتماعی در هشت بعد (امنیت جانی، مالی، فرهنگی، حقوقی، نوامیس، اخلاقی، احساسی و عاطفی) در بین زنان سرپرست خانوار و زنان دارای سرپرست در شهر رامهرمز است.  با روش نمونه­گیری تصادفی ساده 222 زن سرپرست خانوار و با استفاده از نمونه­گیری در دسترس202 زن دارای سرپرست (424 نفر) به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای جمع­آوری اطلاعات از روش پیمایش با پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که پایایی آن با آلفای کرونباخ 876/0 تائید گردید. یافته­های پژوهش بین تحصیلات، نگرش به پوشش، درآمد، حمایت اجتماعی، علت سرپرستی و احساس امنیت اجتماعی رابطه نشان می­دهد. نتایج آزمون T نشان می­دهد که میانگیناحساس امنیت اجتماعی بین زنان سرپرست خانوار و زنان دارای سرپرست در ابعاد مالی، جانی، احساسی، عاطفی و فرهنگی تفاوت معنی‌­داری با هم دارند. تحلیل چندمتغیری نشان می­دهد که در هر دو گروه از زنان مورد مطالعه متغیرهای حمایت اجتماعی، سواد و درآمد تغییرات احساس امنیت اجتماعی را تبیین می­کنند. با پذیرش نقش این سه متغیر در توانمندی زنان، این نتیجه به دست می­آید که توانمندسازى زنان (بدون در نظر گرفتن اینکه سرپرست خانوار باشند یا دارای سرپرست)، نقش مهمی در احساس امنیت اجتماعی آنان دارد و سبب بالا رفتن اعتماد به نفس، کسب یک هویت مستقل، بهبود وضعیت اجتماعى آنها و در نهایت احساس امنیت بیشتر در ایشان می­شود که کل جامعه از آن منتفع خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


-      افشار، زین­العابدین (1385)  امنیت اجتماعی زنان در شهر تهران، (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی.

-      افشانی، سید علیرضا و راضیه ذاکری هامانه (1391) "مطالعه تطبیقی احساس امنیت اجتماعی زنان و مردان ساکن شهر یزد"، زن در توسعه و سیاست، 1391، دوره 10، شماره3، صص 162-145.

-      بوزان، باری ( 1378) مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-      جهانگیری، جهانگیر و ابراهیم مساوات (1392)  "بررسی عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی زنان؛ مورد مطالعه: زنان 40-15 ساله شهر شیراز"، پژوهش­های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 2، ش2.

-      روی، پل (1382) "درآمدی بر امنیت اجتماعی" ترجمه­ی منیژه نویدنیا، مطالعات راهبردی، سال 6، ش 19.

-      ریچارد، جنکینز( 1381) هویت اجتماعی، (ترجمه تورج یاراحمدی)، تهران: نشر و پژوهش شیرازه.

-      سرایی، حسن (1382) مقدمه­ای بر نمونه­گیری در تحقیق، چاپ سوم، تهران، : سمت.

-      سیدمیرزایی، سید محمد، ، عبداللهی، زهرا و  خلیل کمربیگی(1390) "بررسی رابطه میان عوامل اجتماعی و امنیت اجتماعی زنان سرپرست خانوار مورد مطالعه: زنان شهر ایلام"، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره28، صص 108-79.

-      شادی طلب، ژاله و علیرضا گرایی نژاد (1383) "فقر زنان سرپرست خانوار"، پژوهش زنان، دوره 2، شماره1، صص70-49.

-      علوم اجتماعی در تهران"، پایاننامهکارشناسیارشد (پژوهش)  دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.

-      کاهه، احمد (1384)" مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی"، جلد 1، تهران: انتشارات گلپونه.

-      کامران، فریده و  سمیه عبادتی نظرلو(1389) "عوامل اقتصادی اجتماعی مؤثر بر احساس آرامش و امنیت اجتماعی زنان دانشجوی کارشناسی ارشد رشتة جامعه شناسی دانشگاه­های شهر تهران"، فصلنامةپژوهشاجتماعی،سال سوم، شماره ششم.

-      گروسی، سعیده، جلال میرزایی و احسان شاهرخی (1386) "بررسی رابطه اعتماد اجتماعی و احساس امنیت (مطالعه موردی دانشجویان دختر دانشگاه آزاد جیرفت"، فصلنامه دانش انتظامی، سال نهم، شماره دوم، صص 39-26.

-      گیدنز، آنتونی (1378) تجددوتشخص، (ترجمه ناصر موفقیان)، تهران: نشر نى.

-      مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ، 1390.

-      معیدفر، سعید و نفیسه حمیدی (1386) "زنان سرپرست خانوار: نگفته­ها و آسیب­های اجتماعی"، نامه علوم اجتماعی، شماره32، صص 158-131.

-      موتیمر، دیوید(1380) " فراسوی استراتژی؛ اندیشه انتقادی و مطالعات امنیتی نوین"، (ترجمه محمود عسکری)،فصلنامهمطالعاتراهبردی، سال چهارم، شماره سوم، صص 396-383.

-      میرزا حسینی، حسن (1388) "بررسی امنیت اجتماعی زنان قم"، پژوهشنامه استان قم، شماره 5، صص 272-235.

-      نبوی، عبدالحسین و علی حسین حسین­زاده (1389)"بررسی عوامل اجتماعی و اقتصادی موثر بر احساس امنیت اجتماعی"، جامعه­شناسی کاربردی، سال 21، شماره پیاپی40.

-      نوروزی، فیض­الله، و سپهر فولادی(1388) "بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 29-15 ساله تهران و عوامل اجتماعی موثر بر آن"، فصلنامه راهبرد، 1388، سال 18، شماره 53.

 

-      Bell, W (1998) “Women and community safety”, Bell Planning Associates South Australia, (32):1-26.

-      Bonnete, C and P. Godefroy (2007) “Effects of Security Location on Socital Security in France”, Population, 61(1):41-70.

-      Buzan, B. (1991). People, states and fear. London: Harvester Wheatsheaf.

-      Buzan, B. (2000) Security Studies: Beyond Strategy, Dinamarca: Copenhagen Peace

-      Duna, V and D. Dacian (2007) "War, Migration and Societal Security: The Case of the Iraq Kurdish Diasporas in Europe", Political Studies, 5(2): 233-245.

-      Eeden-Moorefield, B., K .Pasley, M.E Dolan and  E.Margorie  (2007) "From Divorce to Remarriage: Financial Management and Security among Remarried Women", Journal of Divorce & Remarriage, 47(3/4): 21-42.

-      Jackson, J. (2006) Introducing Fear of Crime to Risk Research. Risk Analysis. 26(1): 253- 64.

-      Kim, S. (2008) "Concept of Societal Security and Migration Issues in Centeral Asia and Russia", CAMMIC Working Papers, No.2, p.p. 1-20.

-      McGowan, L. (1990) The determinants and consequences of female-headed households, The Population Council: International Center for Research on Women.

-      Panic, B. (2009) "Societal Security - Security and Identity", Western Balkans Security Observer (WBSO), 13: 29-38.

-      Sarafino, E. P (1998) Health Psychology, (Third Edition), New York: John Wiley & Sons.

-      Stanko, E (1992) “The Case of Fearful Women: Gender, Personal Safety and Fear of Crime”, Women Criminal Justice, 4:35-117.

-      Schulz, Ute and R, Schwartzberg (2004). Long- term effects of spousal support on coping with cancer after surgery, Journal of Social and Clinical Psychology, 23(5): 716- 32.

-      Weaver, D. (2010) “Socital Security and Social Suport”, Journals of Gerontology, 61(1): S24–S34.

-      Zimet, G.D, N.W Dahlem, S.G Zimet, G. K Farley (1998) "The Multidimensional Scale of Perceived Social Support", Journal of Personality Assessment, 52: 30-41.