زمان وقوع تولد اولین فرزند و تعیین‌کننده‌های آن در استان سمنان با استفاده از مدل پارامتری بقا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار آمار زیستی، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

2 استادیار آمار کاربردی، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت

3 استادیار جمعیت شناسی، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

چکیده

یکی از ویژگی‌های باروری زیر سطح جایگزینی افزایش زمان وقوع اولین تولد می‌باشد که در سال‌های اخیر در ایران رخ داده است. با توجه به اهمیت بکارگیری روش آماری مناسب برای تحلیل فاصله ازدواج تا فرزندآوری، در این مقاله مدل‌های‌ تحلیل بقای پارامتری معرفی و از آن‌ها به منظور مدل‌سازی و مقایسه با روش‌های بقای ناپارامتری برای داده‌های پیمایش رفتارهای باروری و ازدواج در استان سمنان استفاده شد. داده‌ها شامل 390 زن 49-15 ساله حداقل یکبار ازدواج کرده بود که با روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده در سال 1391 جمع‌آوری شد. در آنالیز بقای تک متغیره از روش‌های ناپارامتری کاپلان- میر و آزمون رتبه- لگاریتمی و به منظور بررسی تأثیر همزمان متغیرهای پیش‌بین از آنالیز بقای پارامتری، مدل لگ-لجستیک، استفاده شد. برطبق نتایج میانگین فاصله ازدواج تا تولد اول 76/2 سال است و تا چهار سال پس از ازدواج بیش از 90 درصد زنان اولین فرزند خود را به دنیا آورده‌اند. بر اساس مدل‌سازی پارامتری بقا فاصله ازدواج تا فرزندآوری زنان روستایی، شاغلین و زنان با تحصیلات پایین‌تر به ترتیب نسبت به زنان شهری، غیر شاغلین و زنان با تحصیلات بالاتر، کوتاه‌تر است.

کلیدواژه‌ها


-   باقری آرزو، مهسا سعادتی و حجیه بی بی رازقی نصرآباد (1393). "معرفی و کاربرد مدل درختی کارت برای طبقه‌بندی تعداد فرزندان ایده‌آل زنان 15-49 ساله استان سمنان". نامه انجمن جمعیت شناسی، بهار و تابستان 1393، شماره 111:17-77.

-   پور اصغر سنگاچین، فرزام، اسماعیل صالحی و مرتضی دیناروندی (1391). "سنجش سطح توسعه یافتگی استان‌های کشور ایران با رویکرد تحلیل عاملی". مجله آمایش سرزمین، دوره چهارم، شماره 2: 26-5.

-   ترابی فاطمه (1389). "نقش ناهمگونی مشاهده نشده در تحلیل‌های پیشینه واقعه: کاربرد در تحلیل رفتار باروری زنان در ایران". نامه انجمن جمعیت شناسی، شماره 6:10-32.

-   خدیوزاده طلعت، الهام ارغوانی ، محمد تقی شاکری (1393). "نگرش به مشوق های دولتی در خصوص فرزندآوری و ارتباط آن با ترجیحات باروری در زوجین مراجعه کننده به مراکز بهداشت دارای مرکز مشاوره پیش از ازدواج در شهر مشهد". مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، سال بیست و چهارم، شماره 120:1-13.

-   رازقی نصرآباد (1395). "چگونگی تاثیرگذاری تحصیلات بر تأخیر در فرزندآوری؛ مطالعه کیفی در بین دانشجویان دانشگاه‌های تهران". راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره 191:20-167.

-   رازقی نصرآباد حجیه بی بی، محمد جلال عباسی شوازی و میمنت حسینی چاووشی (1393). "پدیدارشناسی زمان تولد اولین فرزند در بین زنان در تهران". مطالعات راهبردی زنان، سال 16، شماره 63: 95-57.

-      رازقی نصرآباد و حسن سرایی (1393). "تحلیل کوهورتی ارزش فرزند در استان سمنان". زندرتوسعهوسیاست، دوره12، شماره 1 : 250-229.

-   رازقی نصرآباد، حجیه بی بی (1393). "طرح بررسی رفتارهای ازدواج و باروری زنان در استان سمنان". تهران: مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.

-      سعادتی مهسا، آرزو باقری (1394). "طرح روش‌های آنالیز بقا در تحلیل وقایع جمعیتی". تهران: مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.

-      سعادتی مهسا، آرزو باقری (a1395). "بررسی فاصله مطلوب ازدواج تا فرزندآوری جوانان در آستانه ازدواج". مجله پایش، سال 16 شماره ۲: 239-250

-   سعادتی مهسا، آرزو باقری (b1395). "مقایسه زمان مطلوب بی‌فرزندی زنان در آستانه ازدواج بر حسب وضع فعالیت". مقاله ارائه شده در هشتمین همایش ملی انجمن جمعیت‌شناسی ایران: تحولات جمعیت، نیروی انسانی و اشتغال در ایران، یزد، دانشگاه یزد، 5 و 6 آبان 1395.

-   فطرس، محمد حسن و محمود بهشتی فر (1385). "تعیین سطح توسعه یافتگی استان‌های کشور و نابرابری بین آن‌ها طی سال‌های 1373 و "383». مجله نامه اقتصادی، شماره 2: 122-101.

-   عباسی شوازی، محمد جلال و میمنت حسینی چاووشی (1391). "تحولات و سیاستهای اخیر جمعیتی در ایران: ضرورت تدوین سند جامع جمعیت". نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، سال هفتم، شماره 13: 117-95.

-      عباسی شوازی، محمد جلال و حجیه بی بی رازقی نصرآباد (1389). "الگوها و عوامل مؤثر بر فاصله ازدواج تا اولین تولد در ایران". نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، شماره 9 : 107-75.

-      عباسی شوازی، محمدجلال و رسول صادقی (1384). "قومیت و الگوهای ازدواج در ایران" پژوهش زنان، دوره 3، شماره 1: 47-25.

-   عباسی شوازی، محمد‌جلال، میمنت حسینی چاووشی،  پیتر مک‌دونالد،  بهرام دلاور (1383)."تحولات باروری در ایران شواهدی از چهار استان منتخب". تهران: وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی.

-   عینی زیناب، حسن و فریده شمس قهفرخی (1391). "تأثیر تمپو (زمان بندی فرزندآوری) بر میزان باروری کل در ایران". نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، سال هفتم، شماره 196 :13- 177.

-      Abbasi-Shavazi, M. J., McDonald, P. and M. Hosseini Chavoshi (2009). “Family Change and Continuity in Iran: Birth Control Use before First Pregnancy”. Journal of Marriage Family 71(5): 1309–1324.

-      Bagheri A,  and M. Saadati (2016). “Women’s Preferred Birth Interval in Iran: Non-Parametric Survival Analysis”. EPC conference 2016, Mainz, Germany.

-      Becker, G. (1993). The Evolution of the Family: A Treatise on the Family. Enlarged edition ed., Cambridge, Mass.: Harvard University Press.

-      Beets, G (1996). “Does the Increasing Age at First Birth lead to Increases in Involuntary Childlessness?” in Devernardi, M.C. (ed), Evolution or Revolution in European Population, Contributed Papers Sessions I-IV, Milano: Franco Angeli, pp. 15-30.

-      Collett D (2003). Modelling Survival Data in Medical Research. 2nd ed. London: Chapman and Hall.

-      Davis, K, and J. Blake (1956). “Social Structure and Fertility: An Analytical Framework”. Economic Development and Cultural Change 4(2):211-235.

-      De Jong, G.F, ‌ R.R Sell (1977). “Changes in Childlessness in the United States: A Demographic Path Analysis”. ‌Population Studies, 31(1): 129-141.

-      Dykstra, P.A, and L.J.G. Van Wissen (1999). Introduction: The Life Course Approach as an Interdisciplinary Framework for Population Studies”. In: Van Wissen, L.J.G. and Dykstra, P.A., editors. Population issues. An Interdisciplinary Focus. New York: Kluwer Academic: 1-22.

-      Edwards, M.E. (2002). "Education and Occupations: Reexamining the Conventional Wisdom about Later First Births among American Mothers." Sociological Forum 17:423-43.

-      Fallahzadeh H, Z. Farajpour, and Z.Emam (2013). “Duration and Determinants of Birth Interval in Yazd, Iran: a population study”. Iranian Journal of Reproductive Medicine 11(5): 379–384.

-      Felmlee, D.H. (1995). “Causes and Consequences of Women's Employment Discontinuity, 1967- 1973”. Work and Occupations 22: 167- 187.

-      Goldstein, J. R. (2006).How Late Can First Births Be Postponed? Some Illustrative Population-level Calculations”. Vienna Yearbook of Population Research: 153-165.

-      Goldstein, J. R., Lutz, W, M. R. Testa, (2003). “The Emergence of Sub-Replacement Family Size Ideals in Europe”. Population Research and Policy Review 22: 479–496.

-      Hagestad, G.O. and V.R.A. Call (2007). “Pathways to Childlessness: A Life Course Perspective”. Journal of Family 28(‌10): ‌1338-1361.

-      Hajian KO, N. Asnafi N, and F. Aliakbarnia-Omrani  (2009). “The Patterns and Determinants of Birth Intervals in Multiparous Women in Babol, Northern Iran”. J Mazandaran Univ Med Sci 40: 852-860.

-      Hirschman, C. (1985). “Pre, Premarital Socioeconomic Roles and the Timing of Family formation: A Comparative Study of five Asian Societies”. Demography 22: 35-60.

-      Hirschman, C, and R. ‌Rindfuss (1980). “Social, Cultural, and Economic Determinants of Age at Birth of First Child in Peninsular Malaysia”. Population Studies 34 (3): 507-518.

-      Hosmer, D. W, and S.Lemeshow (2009). Applied survival analysis: Regression modeling of time to event data. 2 ed, Wiley-Interscience.

-      Klein, J. P, and M. L. Moeschberger (2005). Survival analysis: techniques for censored and truncated data. Springer Science & Business Media.

-      Kravdal, O. (1994). “The Importance of Economic Potential and Economic Resources for the Timing of first birth in Norway”. Population Studies 48: 249-268.

-      Leibenstein, H. (1957). Economic Backwardness and Economic Growth. John Wiley and Sons, New York.

-      Lesthaeghe, R, and G.Moors (2000). “Recent Trends in Fertility and Household Formation in the Industrialized World”. Review of Population and Social Policy 9: 121-170.

-      Mensch, B. S, B. L. Ibrahim, S. Lee, M and O, El-Gibaly (2003). “Gender-role attitudes among Egyptian adolescents”. Studies in Family Planning 34(1):8– 18.

-      Morgan, S.P. (1991). “Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Childlessness”. American Journal of Sociology 97 (3): 779-807.

-      Morgan, SP. (2001). Should Fertility Intentions Inform Fertility Forecasts? In: Spencer, GK., editor. Proceedings of US Census Bureau Conference: The Direction of Fertility in the United States.Washington, DC: U.S. Census Bureau;

-      Nomaguchi, K. (2003). Determinants of Having a Firstand Second Child among Japanese Married women in recent Cohorts, Dissertation Submitted to the Faculty of the Graduate school of the University of Maryland at college Park in Partial Fulfillment of the requirements for the degree of doctor of Philosophy.

-      Rao, K.V, and T.R. Balakrishnan (1988). “Age at First Birth in Canada: A Hazards Model Analysis”. Gensus 44(1-2):53-72.

-      Rindfuss RR, SP.Morgan (1983). “Marriage, Sex, and the First Birth Interval: The Quiet Revolution in Asia”. Population and Development Review 9: 259–278.

-      Rindfuss, RR, S. P., Morgan, and C.G. Swicegood (1988). First Births in America: Changes in the Timing of Parenthood. Berkeley: University of California Press.

-      Taniguchi, H., and Rosenfeld. (2002). “Women’s Employment Exit and Re-entry: Differences among Whites, Blacks, and Hispanics”. Social Science Research 31: 432-71.

-      Teachman, J.D, and K.A. Polonko (1985). “Timing of the Transition to Parenthood: A Multidimential Birth- Interval Approach”. Journal of Marriage and Family 47: 867-879.

-      Trussell, J, and J .Menken (1978). “‌Early Childbearing and Subsequent Fertility”. Family Planning Perspective 10(4): 209–218.

-      Uunk, W., M. Kalmijn, and R. Muffels. (2005). “The Impact of Young Children on Women's Labor Supply: A Reassessment of Institutional Effects in Europe”. Acta Sociologica 48(1): 41-62.

-      Van de Kaa, D. J. (1997). “Options and sequences Europe’s demographic patterns”. Journal of the Australian Population Association 14 (1): 1-30.