مرخصی زایمان و ارتباط آن با تصمیمات باروری در زنان شاغل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت‌شناسی، مؤسسۀ تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران

2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

این مطالعه با هدف شناخت تجربه مادران شاغل از مرخصی زایمان و ارتباط آن با تصمیمات باروری انجام شد. رویکرد این پژوهش کیفی است. افراد مورد مطالعه شامل 25 زن شاغل با تجربه مرخصی زایمان ساکن شهر تهران است که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و با حداکثر تنوع به لحاظ سن، تعداد فرزندان، سمت، قرارداد و بخش شغلی انتخاب و براساس سطح اشباع نظری تعیین شدند. شیوه‌ی گردآوری داده‌‌ها مصاحبه عمیق و روش تحلیل یافته‌‌ها، تحلیل مضمون به روش براون است. مقوله هسته «ارتباط نسبتاً متناقض مرخصی زایمان با باروری» است که برخواسته از دو مضمون اصلی «فرزندآوری به هنگام» و «ظرفیت افزایش محدود و مشروط باروری» است. براساس یافته‌ها اجرای مرخصی زایمان و افزایش مدت آن توانسته فرصتی برای فرزندآوری در زمان مناسب و جلوگیری از تاخیر طولانی فراهم کند، لیکن به دلیل زنجیره علی فرزندآوری و موانع نهادی متعدد، برای تحقق ایده‌آل‌ها و بالابردن تعداد فرزندان قصد شده کافی نیست. مرخصی زایمان به تنهایی و به صورت مجزا نمی‌تواند باعث افزایش تعداد فرزندان شود و لازم است ضمن تامین شرایط اقتصادی- اجتماعی مناسب برای فرزندآوری، مجموعه‌ای از برنامه‌ها و سیاست‌های حمایتی، بویژه در جهت دسترسی گسترده به خدمات عمومی مراقبت از کودک و انعطاف‌پذیری بازار کار اتخاذ گردد. 

کلیدواژه‌ها


ثمنی، لیلا، کوه‌پیما رونیزی، زهرا، کوه پیما رونیزی، سمیه (1399). " تأثیر حمایت قانونی از زنان شاغل در دوره بارداری و شیردهی بر تمایل ایشان به فرزندآوری "، پژوهشنامه اسلامی زنان‌ و‌ خانواده، دوره 8، شماره 2، صص: ‌117-113.  
ریندفوس، رونالد، چو، مینجا کیم (1400). باروری پایین، نهادها و سیاست‌ها: تفاوت‌ها در میان کشورهای صنعتی (ترجمه حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد) ، تهران: انتشارات موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
سوبوتکا، توماس (1400). "راه میانه اروپایی؟ باروری پایین، تغییر خانواده و تعدیل تدریجی سیاست در اتریش و جمهوری چک" در رونالد ریندفوس مینجا کیم چو (گردآورندگان)، باروری پایین، نهادها و سیاست‌ها: تفاوت‌ها در میان کشورهای صنعتی (ترجمه حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد)، تهران: انتشارات موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور، (صص: 300-247).
سوبوتکا، توماس، ماتیساک آنا، برزوزوسکا زوزانا (1399). پاسخ‌های سیاستی به باروری پایین، (ترجمه رسول صادقی و میلاد بگی)، تهران: موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور،
عرفانی، امیر (1393). " نیات و رفتارهای باروری زنان در شهر تهران"، گزارش پژوهشی تهران: انتشارات موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور
کاردوانی، راحله (1398). " تجارب مادران شاغل از سیاست‌های مراقبت از کودک در ایران: مطالعة پدیدارشناختی " ، زن در توسعه و سیاست، دوره 17، شماره 1، صص:‌145-121.
Aassve, A., Cavalli, N., Mencarini, L., Plach, S., and Bacci, M.L (2020). "The COVID-19 pandemic and human fertility". Science 369(6502): 370–371.
Adema, W., Clarke, C. and Frey, V (2015), "Paid Parental Leave: Lessons from OECD Countries and Selected U.S. States", OECD Social, Employment and Migration Working Papers No. 172, OECD Publishing, Paris.
Ang, X.L (2015), "The effects of cash transfer fertility incentives and parental leave benefits on fertility and labor supply: Evidence from two natural experiments ", Journal of Family and economic Issues, 36(2), 263–288.
Averett, S.L. and Whittington, L.A (2001), "Does Maternity Leave Induce Births? ", Southern Economic Journal, 68, 403–17.
Baizán, P., Arpino, B. and Delclòs, C. E (2016). "The effect of gender policies on fertility: The moderating role of education and normative context". European Journal of Population, 32(1), 1-30.
Bakker, A.B. and Demerouti, E (2007), "The Job Demands‐Resources model: state of the art", Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328.
Bassford, M.,Fisher H (2020). "The Impact of Paid Parental Leave on FertilityIntentions",  Economic Society of Australia, 96(315): 1-29.
Billingsley, S. and Ferrarini, T (2014). "Family policy and fertility intentions in 21 European countries". Journal of Marriage and Family, 76(2), 428-445 .
Braun, V. & Clarke, V (2006), "Using thematic analysis in psychology", Qualitative Research in Psychology, 3(2): 77-101.
Broadway, B., Kalb, G., Kuehnle, D. Maeder, M (2017). "Paid parental leave and child health in Australia". Economic Record. 93(301): 214-237.
Bronfenbrenner, U (1977). "Toward an experimental ecology of human development". American psychologist, 32(7), 513.
Bronfenbrenner, U (2005). "The Bioecological Theory of Human Development" (2001). In U. Bronfenbrenner (Ed.), Making human beings human: Bioecological Perspectives on Human Development (pp. 3–15). Sage Publications Ltd.
Cannonier, C (2014), "Does the Family and Medical Leave Act (FMLA) Increase Fertility Behavior? ", Journal of Labor Research, 35, 105–32.
Fisher, G. G., Valley, M. A., Toppinen-Tanner, S., & Mattingly, V. P. (2016). "Parental leave and return to work". In C. Spitzmueller & R. A. Matthews (Eds.), Research Perspectives on Work and the Transition to Motherhood , Switzerland: Springer
International Publishing. (pp. 129–148).
Glaser, B. G. & Strauss, A. L. (1967). The Discovery of Grounded Theory. Strategies for Qualitative Research. Chicago: Aldine.
Huang R, Yang M (2015). "Paid maternity leave and breastfeeding practice before and after California's implementation of the nation's first paid family leave program". Economics and Human Biology; 16:45-59.
International Labour Office  (2014). Maternity and paternity at work: Law and practice across the world,. – Geneva: ILO.
Kalwij, A. S (2010). "The impact of family policy expenditure on fertility in Western Europe". Demography, 47(2), 503-519 .
Lalive, R. and Zweimueller, J (2009). "How does parental leave affect fertility and return to work? Evidence from two natural experiments". The Quarterly Journal of Economics, 124(3), 1363-1402.
Lincoln, Y., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Newbury Park, CA: Sage.
Luci-Greulich, A. and Thévenon, O (2013). "The impact of family policies on fertility trends in developed countries". European Journal of Population, 29(4), 387-416.
Mandal, B., Fein, S.B., Roe, E (2014). "Work and breastfeeding decisions are jointly determined for higher socioeconomic status US mothers", Review of Economics of the Household 12(2): 237-257.
Matysiak, A. and Szalma, I (2014). "Effects of parental leave policies on second birth risks and women’s employment entry". Population, 69(4), 599-636.
McGovern P, Dowd B, Gjerdingen D, Moscovice I, Kochevar L, Murphy S (2000). "The determinants of time off work after childbirth". Journal of Health Politics, Policy Law, 25(3):527-64.
Phipps, S. A (2000). "Maternity and parental benefits in Canada: are there behavioural implications?" Canadian Public Policy, 26(4), 415–434.
Rønsen, M (2004). "Fertility and public policies—evidence from Norway and Finland". Demographic Research, 10, 143–170.
Spitzmueller, C., & Matthews, R. A. (Eds.) (2016). Research perspectives on work and the transition to motherhood. Springer International Publishing.
Šťastná, A. and Sobotka, T (2009). "Changing parental leave and shifts in second and third-birth rates in Austria". Vienna Institute of Demography Working Papers 7/2009.
Stearns J (2015). "The effects of paid maternity leave: Evidence from Temporary Disability Insurance". Journal of Health Economics.; 43:85-102.
Stewart, David W (2021). "Uncertainty and Risk Are Multidimensional: Lessons from the COVID-19 Pandemic", Journal of Public Policy & Marketing; 40 (1). : 97-98.
Ullah, M. A., Moin, A. T., Araf, Y., Bhuiyan, A. R., Griffiths, M. D., & Gozal, D (2020). "Potential Effects of the COVID-19 Pandemic on Future Birth Rate ". Frontiers in Public Health, 8.(578438): 1-6.
Yamaguchi, S (2019). "Effects of parental leave policies on female career and fertility Choices", Quantitative Economics 10, 1195–1232.
دوره 16، شماره 32
مهر 1400
صفحه 205-239
  • تاریخ دریافت: 05 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری: 01 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 31 شهریور 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 31 شهریور 1401