مقایسه‌ی تعارض زناشویی در زوجین نابارور، بارور شده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار روانشناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشیار جمعیّت‌شناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران، و استاد وابستۀ گروه جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی دانشگاه نیپیسینگ، کانادا

چکیده

 فرزندآوری یکی از نیازهای بشری است. در مواردی زوجین توانایی فرزندآوری به‌صورت طبیعی را ندارند و نیازمند کمک‌های پزشکی هستند. گروهی با لقاح مصنوعی بارور و گروهی دیگر، از این موهبت الهی بی‌بهره می‌مانند که می‌تواند مسائل روانشناختی و خانوادگی خاصی را ایجاد کند. هدف از این پژوهش، مقایسه‌ی تعارض زناشویی در زوج‌های نابارور، بارورشده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی بود. روش پژوهش، علی-مقایسه‌ای و جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی زوجین مراجعه‌کننده به بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های باروری و ناباروری شهر تهران بودند که نمونه‌ای با حجم 50 زوج نابارور، 50 زوج بارورشده با لقاح مصنوعی و 50 زوج بارور طبیعی که در بازه‌ی زمانی اردیبهشت و خرداد 1401 به بیمارستان بانوان آرش تهران مراجعه کرده بودند به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس تعارض زناشویی کانزاس استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که بین زوجین نابارور (اولیه و ثانویه)، بارورشده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی از نظر تعارض زناشویی تفاوت معنی‌داری وجود دارد؛ به این صورت که در زوجین نابارور اولیه و بارورشده با لقاح مصنوعی، تعارض زناشویی بالاتر از زوجین نابارور ثانویه و بارور طبیعی است. بر پایه‌ این پژوهش، ناباروری و عدم توانایی در باروری طبیعی، روابط زناشویی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و زوجین را مستعد اختلافات و تعارضات زناشویی می‌کند.

کلیدواژه‌ها


برک و نواک. (1398). بیماری های زنان، چاپ اول، (ترجمه فهیمه اویسی و همکاران)، تهران: نشر جعفری نوین.
بهدانی، فاطمه؛ عرفانیان، مجید؛ حبرانی، پریا و سیدکاوه، حجت. (1383). "بررسی شیوع افسردگی و عوامل موثر بر آن در زنان نابارور مراجعه کننده به کلینیک نازایی منتصریه مشهد." اصول بهداشت روانی. دوره 6، شماره 24-23، صص: 146-141.
جنیدی، الهام؛ نورانی، سعدالدین؛ شهلا، مخبر؛ نغمه، شاکری و محمد، تقی. (1388). "مقایسه خشنودی زناشویی در زنانبارور و نابارور مراجعه کننده به مراکز دولتی شهر مشهد (86-85)." زنان، مامایی و نازایی ایران. دوره 12، شماره 1، صص: 16-7.
حسینی، جلیل؛ عمادالدین، مجید؛ مختارپور، هومن و سورانی، محمد. (1391). "شیوع ناباروری اولیه و ثانویه در چهار استان منتخب کشور 1389." زنان، مامایی و نازایی ایران. دوره 15، شماره 29، صص: 7-1.
حقیقتیان، منصور؛ حقیقت، فرشته و رستمی، زهرا. (1393). "بررسی پیامدهای اجتماعی نازایی بر خانواده در شهر اصفهان." تحقیقات نظام سلامت. دوره 10، شماره 2، صص: 361-354.
دلاور، علی. (1396). روش تحقیق در علوم انسانی و علوم اجتماعی. تهران: انتشارات رشد.
رازقی نصرآباد، حجیه بی بی؛ حسینی چاووشی، میمنت و عباسی شوازی، محمد جلال. (1401) "شیوع ناباروری براساس سه تعریف پزشکی، اپیدمیولوژی و جمعیت شناسی و عوامل تعیین کننده آن در استان تهران." مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان. دوره 24، شماره 1، صص: 67-60.
رجبی، غلامرضا؛ کریمی، مریم و امان الهی، عباس. (1397). "رضایت زناشویی و راهبردهای مقابلهای در زنان بارور و نابارور شهر اهواز." مشاوره کاربردی. دوره 8، شماره1، صص: 62-45.
رضوانی، فریما؛ وزیری، شهرام و لطفی کاشانی، فرح. (1398). "تدوین مدل ساختاری استرس ناباروری براساس طرحواره‌های هیجانی، تعارض زوجین و شفقت بر خود با میانجیگری حمایت اجتماعی." روان پرستاری. دوره 7، شماره 4، صص: 83-74.
زارع، نرجس. (1398). "مقایسه‌ی الگوهای ارتباطی زوجین، عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی در زنان نابارور و بارور." پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی: دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
شاهوردی، جمیله؛ احمدی، سیدمجتبی؛ صادقی، خیراله؛ بختیاری، میترا؛ رضایی، منصور؛ ویسی، فاطمه و خاموشی، فیروزی. (1394). "مقایسه‌ی سطح سلامت روان، شادکامی، احساس حقارت، رضایت زناشویی و تعارضات زناشویی در زنان نابارور و بارور شهر کرمانشاه." تحقیقات بالینی در علوم پیراپزشکی. دوره 4، شماره 3، صص: 285-277.
شاهوردی، جمیله؛ رضایی، منصور؛ ایازی روزبهانی، مریم؛ صادقی، خیراله؛ بختیاری، میترا و شاهوردی، مریم. (1394). "رابطه‌ی سلامت عمومی با شادکامی، احساس حقارت و تعارضات زناشویی در زنان نابارور شهرستان بروجرد." پرستاری و مامایی. دوره 25، شماره 90، صص: 54-47.
شقاقی شهری، وحید و کریم، اسراء. (1400). "ارزیابی وضعیت اجرای سیاست‌های کلی جمعیت (دوره 1390 تا 1398)." سیاست‌های راهبردی و کلان. دوره 9، شماره 2، صص: 327-298.
عباسی شوازی، محمد جلال؛ عسگری خانقاه، اصغر و رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی. (1384). "ناباروری و تجربه زیسته زنان نابارور: مطالعه موردی در تهران." پژوهش زنان. دوره 3، شماره 3، صص: 113-91.
عباسی، حسین و رضازاده، جمیله. (1391). "فراتحلیل روانشناختی نتایج مطالعه‌های مرتبط با ناباروری در ایران." زنان، مامایی و نازایی ایران. دوره 15، شماره 13، صص: 33-16.
عرب علیدوستی، علیرضا؛ نخعی، نوذر و خانجانی، نرگس. (1394). "پایایی و روایی پرسشنامه‌های رضایت زناشویی کانزاس و اینریچ کوتاه شده به زبان فارسی."  بهداشت و توسعه، دوره 4، شماره2، صص: 167-158.
علیزاده، توران؛ فراهانی، محمد نقی؛ شهرآرای، مهرناز و علی‌زادگان، شهرزاد. (1384). "رابطه بین عزت ‌نفس و منبع کنترل با استرس ناباروری زنان و مردان نابارور." باروری و ناباروری. دوره 5، شماره 3، صص: 204-194.
فاتحی زاده، مریم و احمدی، سید احمد. (1384). "بررسی رابطه الگوهای ارتباطی ازدواج و میزان رضایتمندی زناشویی زوجین شاغل در دانشگاه اصفهان." خانواده پژوهی. دوره 1، شماره 2، صص: 119-109.
فرجی، آسیه. (1398). "مقایسه ارزش‌های شخصی، فرهنگی و آرزوها در زنان پرستار با و بدون تعارض زناشویی." پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، دانشگاه گیلان: پردیس دانشگاهی.
قانع مخلصونی، زهرا؛ رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی؛ عسکری‌ندوشن، عباس و کلاته‌ساداتی، احمد. (1400). "مادرانِ جایگزین، انگیزه‌های تصمیم‌گیری و احساس تعهد: یک نظریه زمینه‌ای." نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، دوره 16، شماره 31، صص: 131-97.
قره‌خانی، پرویز و ساداتیان، اصغر. (1381). تظاهرات اصلی و درمان بیماریها، تهران: انتشارات نور دانش.
کرایب، یان. (1381). نظریهی اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس، چاپ دوم، (ترجمه عباس مخبر)، تهران: نشر آگه.
محسنی تبریزی، علی‌رضا. (1379). "مبانی نظری و تجربی وندالیسم: مروری بر یافته‌های یک تحقیق." نامه علوم اجتماعی. دوره 16، شماره 16، صص: 227-193.
محققی، حسین. (1390). "تدوین برنامه آموزشی توانمندسازی زوجین براساس نظریه عشق استرنبرگ و تاثیر آن بر کاهش تعارض زناشویی وافزایش رضایتمندی زوجین ناخرسند شهر همدان". رساله دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی: دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
محمدی، محمدرضا و خلج آبادی فراهانی، فریده. (1380). "مشکلات عاطفی و روانی ناشی از ناباروری و راهکارهای مقابله با آن‌ها." باروری و ناباروری. دوره 2، شماره 4، صص: 39-33.
مدیری، فاطمه و رازقی نصرآبادی، حجیه بی‌بی. (1394). "بررسی رابطه دین‌داری و قصد باروری در شهر تهران." نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران. دوره 10، شماره 20، صص: 162-127.
یوسفی نجف آبادی، زهرا. (1394). "بررسی تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش تعارضات زناشویی زنان متأهل اصفهان." پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشگاه الزهرا: دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی.
Abbey, A., Andrews, F. M., & Halman, L. J. (1992). "Infertility and subjective well-being: The mediating roles of self-esteem, internal control, and interpersonal conflict." Marriage and the Family, 54(2): 408-417.
Akhondi, M. M., Kamali, K., Ranjbar, F., Shirzad, M., Shafeghati, S., Behjati Ardakani, Z., Goodjani, A., Parsaeian, M., & Mohammad, K. (2013). "Prevalence of Primary Infertility in Iran in 2010." Public Health, 42(12): 1398-1404.
Baucom, D. H., Epstein, N., Sayers, S. L., & Sher, T. G. (1989). "The role of cognitions in marital relationships: Definitional, methodological, and conceptual issues." Consulting and Clinical Psychology, 57(1): 31–38.
Beck, A. T. (1976). Cognitive therapy and the emotional disorders. New York, NY: International Universities Press.
Cong, J., Li, P., Zheng, L., & Tan, J. (2016). "Prevalence and Risk Factors of Infertility at a Rural Site of Northern China." Plos One, 11(5): 1-11.
D’Souza, V., Noronha, J. A., & Nayak, S. (2014). "Social Support of Infertile Women Seeking Infertility Treatment: A Cross Sectional Study." Asia Pacific Journal of Research, 1: 82-89.
Egeman, K., Moxley, V., & Schumm, W. R. (1985). "Assessing Spenses Perceptions of Gottman’s Temporal Form in Mmarital Conflict." Psychological Reports, 57: 171-181.
Eldib, A., & Tashani, O. A. (2018). "Infertility in the Middle East and North Africa Region: A systematic review with meta-Analysis of prevalence surveys." Medical Sciences, 2(2): 37-44.
Ellis, A. (1962). Reason and Emotion in Psychotherapy. Stuart.
Fagan, P. J., Schmidt Jr, C. W., Rock, J. A., Damewood, M. D., Halle, E., & Wise, T. N. (1986). "Sexual functioning and psychologic evaluation of in vitro fertilization couples." Fertil Steril, 46(4): 668-72.
Greil, A. L., Slauson-Blevins, K., & McQuillan, J. (2010). "The experience of infertility: a review of recent literature." Sociology of health & illness, 32(1): 140-162.
Hakim, A., Sultan, M., & Ahmad, F. (2001). "Pakistan Reproductive Health and Family Planning Survey (2000-01): Preliminary report." National Institute of Health (NIH), Park Road.
Hess, R. F., Ross, R., & Gililland, J. R. (2018). "Infertility, Psychological Distress, and Coping Strategies among Women in Mali, West Africa: A Mixed-Methods Study." Reproductive Health, 22(1): 60-72.
Hocaoglu, C. (2019). "The psychosocial aspect of infertility." In D. S. Sheriff, Infertility, Assisted Reproductive Technologies and Hormone Assays: Intech Open.
Kaslow, F., & Robinson, J. (1996). "Long-term satisfying marriages: perceptions of contributing factors." The American Journal of Family Therapy, 24: 153-170.
Kiessling, A. A. (2010). "Timing is everything in the human embryo." Nature Biotechnology, 28(10): 1025-1026.
Koenig, M. A., Stephenson, R., & Ahmed, S. (2006). "Individual and contextual determinants of domestic violence in North India." public health, 96(1): 132-8.
Kushwaha, C., Sinha, P., Gupta, U., & Srivastava, K. (2018). "Impact of infertility on marital relationships among infertile couples attending OPD of a tertiary health care centre." Reproduction, Contraception, Obstetrics and Gynecology, 7(3): 1164-1167.
Latifnejad Roudsari, R., Jafari, H., & Taghipour, A. (2019) "The relationship of sociocultural beliefs and infertile couples' attitude toward reproductive donation: A descriptive-correlational study." Reproductive Biomedicine. 17(5): 315-324.
Mahmoodi meymand, A. H. (2021). "Comparison of Emotional Adjustment Ability, Psychological Well-Being and Marital Conflicts in Fertile And Infertile Women." Medical Investigation, 10(2): 37-47.
Mckinan, J. M., & Greenberg, L. S. (2013). "Reveating vulnerable emotion in couple therapy: Impact on session outcome." Family Therapy, 35(3): 303-319.
Monga, M. O., Alexanderescu, B. O., Ekatz, S. E., Stein, M. U., & Ganiats, T. H. (2004). "Impact of Infertility on Quality of Life, Marital Adjustment, and Sexual Function." Urology, 63: 126-130.
Naz, B., & Batool, S. SH. (2017). "Infertility Related Issues and Challenges: Perspectives of Patients, Spouses, and Infertility Experts." Pakistan Journal of Social and Clinical Psychology, 15(2): 3-11.
Papp, L. M. (2018). "Topics of marital conflict in the everyday lives of empty nest couples and their implications for conflict resolution." Journal of Couple & Relationship Therapy, 17(1): 7-24.
Parsons, T. (1949). The structure of social action (Vol. 491). New York: Free press.
Ridenour, A. F., Yorgason, J. B., & Peterson, B. (2009). "The Infertility Resilience Model: Assessing Individual, Couple, and External Predictive Factors." Contemporary Family Therapy, 31: 34-51.
Schmidt, L. (2009). "Social and psychological consequences of infertility and assisted reproduction–what are the research priorities?" Human Fertility, 12(1): 14-20.
Schmidt, L., Christensen, U., & Holstein, B. E. (2005). "The social epidemiology of coping with infertility." Human Reproduction, 20(4): 1044-1052.
Ullah, A., Ashraf, H., Tariq, M., Aziz, S. Z., Zubair, S., Sikandar, Kh., Ali, N., Shakoor, A., & Nisar, M. (2021). "Battling the Invisible Infertility Agony: A Case Study of Infertile Women in Khyber Pakhtunkhwa-Pakistan." Ethnic and Cultural Studies, 8(2): 89-105.
World Health Organization. (2004). "Infecundity, Infertility and childless in developing countries. DHS Comparative Report." Calverton, Maryland, US: ORC Marco and the World Health Organization, 9(2): 9-26.