تحلیل داده‌بنیاد چالش‌های تامین اجتماعی گروه‌های جمعیتی مهاجران ساکن در تهران (مورد مطالعه: اتباع مراجعه‌کننده به اداره کل تامین اجتماعی غرب تهران بزرگ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی چالش‌های فراروی مهاجرین و اتباع در حوزه تامین اجتماعی در تهران انجام ‌گرفته است.
روش تحقیق کیفی و جامعه مورد مطالعه تعدادی از اتباع مراجعه‌کننده به اداره کل غرب تهران بزرگ بودند. افراد نمونه به شیوة «هدفمند» و «نظری» انتخاب شدند که بعد از مصاحبه با 50 نفر از آنها اشباع نظری حاصل شد.با تحلیل و تجزیه داده‌ها، 425 کد اولیه، 78 مقوله فرعی و 14 مقوله اصلی استخراج شد. پدیدة محوری «فقر دانشی از قوانین و خدمات» است. شرایط علی حاکم بر پدیده محوری(( سلب امتیازات حقوق کارگری ، سستی منزلت شغلی و ابهام در وضعیت ماندگاری» هستند. زمینه‌های موجود نیز «ناهمسانی در ارائه خدمات بیمه‌ای، ضعف تمکن مالی مهاجرین و سختگیری قوانین مهاجرتی» هستند که تحت تاثیر شرایط مداخله‌گرِ «ضعف عملکرد تامین اجتماعی، حس فرودستی و خودپنداره منفی تبعه‌بودن » پدیده محوری را متاثر می‌سازند. راهبردهای اتخاذشده از سوی اتباع، «ارتباطات و کنش‌های هم‌ارز و سیاست امنیت بقاء» هستند.
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که توجه به عملکرد سازمان‌های ذیربط در جهت رفع تبعیض نسبت به مهاجرین و ارائه بسته‌های دانشی به منظور ارتقای آگاهی آنها از حقوق و مقررات تامین اجتماعی می‌تواند بخشی از چالش‌های آنها را رفع کند.

کلیدواژه‌ها


  • ارشات، ویم­فون؛ مایکل اپیلکا و بریگیت فوافینگر (1396)، فرهنگ و دولت رفاه، (ترجمه ابوذر قاسمی­نژاد)، تهران: موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی.
  • آزادی، پورجعفر (1398)، سازمان بین­المللی کار، تهران، انتشارات مجد. (جلد سوم)، صص 27
  • براتی، جعفر؛ احمد خسروی و حسن شعبانی­نژاد (1399)، «حق دسترسی کارگران مهاجر به حمایت­های تأمین اجتماعی به موجب اسناد بین­الملل و موافقت­نامه­های دوجانبة کار»، تامین اجتماعی، سال 15، شماره دوم، صص 153-133.
  • جمشیدی‌ها، غلامرضا و موسی عنبری (1383). تعلقات اجتماعی و اثرات آن بر بازگشت مهاجرین افغانی، نامه علوم اجتماعی، دوره 11، شماره 3، (پیاپی 23)، صص 43-68.
  • خبر آنلاین، اخبار اقتصادی ایران و جهان، 22 دیماه99،
  • زاهدی، جاوید، احمد پوراحمد و کرامت اله زیاری (1393)، سنجش کیفیت زندگی شهری مهاجران افغان مقیم ایران با رویکرد ذهنی، پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، دوره 2، شماره 1، صص 15-1.
  • شمس آبادی، زهره (1396) مسائل حقوق بیمه اجتماعی اتباع بیگانه در ایران، چهارمین کنفرانس جهانی پژوهشهای نوین ایران و جهان در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه شیراز، مرکز همایش‌های واحد پردیس بین‌الملل، 28 اردیبهشت 1396.
  • شیانی، ملیحه (1381)، شهروندی و رفاه اجتماعی، رفاه اجتماعی، دوره 1، شماره 4، صص 9-24.
  • علیخانی، مریم (1393) حق اشتغال و حقوق کار مهاجرین خارجی در ایران و اسناد بین‌الملل، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره53، صص: 16-18
  • قاسمی آشوب، احمدعلی (1396) نگاهی به جایگاه بیگانگان در حقوق بین الملل، مجله حقوقی بین الملل، شماره 31، ص 17-21.
  • محبوبی­شریعت­پناهی، نسیم­السادات؛ عبدالرضا رکن­الدین­افتخاری، محمد فرجیها، لیلا فلاحتی (1398)، «تحلیل محتوایی حقوق شهروندی اجتماعی زنان در برنامه­های پنج سالة توسعة اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌نامه زنان، سال دهم، شماره دوم، صص 143-171.
  • مهربانی، حسین (1397) تشریح شرایط بیمه اتباع خارجی در ایران، در مجموعه مقالات کنگره بین المللی حقوق، وب‌سایت آریا نوین.
  • نیکوئی، مجید (1391)، «رویکردی انتقادی به حقوق بشر بین­الملل در پرتو نظریه عدالت جهانی جان رالز»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 79. صص 153-125
  • وزارت کشور (1398) گزارش اجتماعی اتباع و مهاجرین، تهران: دفتر مطالعات اجتماعی
  • Banks, J. A. (2008). Diversity, Group Identity, and Citizenship Education in a Global Age. Educational Researcher, 37(3), 129–139. https://doi.org/10.3102/0013189X08317501
  • Brown, A. and A. Kristiansen (2013), Urban Policies and the Right to the City: Rights, responsibilities and citizenship, UNESCO and UN-Habitate: MOST-2 Policy Paper Series.
  • Carney, Terry & Boucher, Anna (2010), Social Security and Immigration: An Agenda for Future Research. Social Science Research, Online available at:

http://ssrn.com/abstract=153:1973.

  • Oldfield, A. (1990). Citizenship and Community: Civic Republicanism and the Modern World. London: Routledge.
  • Rawls, J. (2001a), Law of Peoples, Cambridge, Harvard University Press.
  • Rawls, J. (2001b), Justice as Fairness: A Restatement, Harvard: Harvard University Press.
  • Turner B.S. (2000), Islam, Civil Society and Citizenship: Reflection on the Sociology of Citizenship and Islamic Studies, In N.A. Butenschon, U. Davis and M. Hasasian, Citizenship and the State in the Middle East: Approaches and Applications, (pp: 28-48), New York: Syracuse University Press.
  • UNHCR (2003) Afghanistan Refugees Return to Uncertain Future. Internet news, Jun2003