بررسی تحولات امید زندگی مجردی در ایران با استفاده از جداول خالص زناشویی: دوره 1385 تا 1390

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت‌شناسی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور، گروه مطالعات خانواده

2 کارشناس ارشد جمعیت‌شناسی و کارشناس گروه مطالعات خانواده، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

چکیده

جداول خالص زناشویی با ریزش جمعیت یک نسل فرضی بر اثر ازدواج و همزمان با در نظر گرفتن احتمالات مرگ‌ومیر، امید زندگی مجردی یا تعداد سال‌های انتظار برای ازدواج و یا مرگ را برای سنین مختلف زناشویی محاسبه می‌کند. در این مطالعه با استفاده از داده‌های سرشماری سال‌های 1385 و 1390، جداول خالص زناشویی در دو زیرگروه اجتماعی افراد "باسواد" و "بی‌سواد"، برای تمامی سنین (49-10 سال) ساخته شد. یافته‌ها نشان می‌دهند تعداد سال‌های انتظار برای ازدواج مردان و زنان باسواد در بدو تولد در سال 1390 به ترتیب 33/26 و 18/24 می‌باشد که نسبت به سال 1385 تقریباً 7/0 سال افزایش یافته است. در میان افراد بی‌سواد نیز هر چند سال‌های انتظار کمتری را نسبت به افراد با سواد تجربه می‌کنند، این شاخص افزایش یافته است. در سال 1390، تعداد سال‌های انتظار برای ازدواج و یا مرگ برای کلیه سنین زیر 30 سال بالاتر از 1385 است. این تغییرات، افزایش درصد ازدواج‌های با تأخیر را طی این دوره نشان می‌دهد. همچنین طی دوره 1390-1385، حدود 93 درصد از افراد تا سن 49 سالگی‌ ازدواج می‌کنند. حدود 5 درصد تا این سن بدون اینکه ازدواج کرده باشند، با واقعه مرگ‌ روبرو می‌شوند و حدود 2 درصد نیز هرگز ازدواج نمی‌کنند.

کلیدواژه‌ها


-   آستین‌افشان، پروانه (1380). "بررسی و روند تحولات سن ازدواج و عوامل اجتماعی و جمعیتی مؤثر بر آن طی سال‌های 75-1355"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران: دانشکده علوم اجتماعی#

-      پرسا، رولان (1374). آنالیز جمعیت‌شناختی، (ترجمه خسرو اسدی)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)#

-   پولارد، ا. اچ، فرهت یوسف و ج. ال. پولارد (1380). روش‌های تحلیل جمعیت، (ترجمه ه‍. آقا، ع. ر. آیت‌اللهی‎‏، م. سیفی، ر. عباسی و م. ک. منصوریان)، شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز#

-   درودی‌آهی، ناهید (1380). "ازدواج و عدم توازن در تعداد دو جنس: مضیقه ازدواج در ایران (1375-1345)"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران: دانشکده علوم اجتماعی#

-      سرایی، حسن (1391). روش‌های مقدماتی تحلیل جمعیت، با تأکید بر باروری و مرگ‌ومیر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران#

-      عینی‌زیناب، حسن و همکاران (1393). "مدل‌سازی و پیش‌بینی مرگ‌ومیر در ایران (1375 تا 1420)"، مرکز آمار ایران، پژوهشکده آمار#

-      کاظمی‌پور، شهلا (1383). "تحول سن ازدواج در ایران و عوامل جمعیتی مؤثر بر آن"، پژوهش زنان، دوره دوم، شماره 3. صص 124-103#

-      محمودیان، حسین (1383). "سن ازدواج در حال افزایش: بررسی عوامل پشتیبان"، نامه علوم اجتماعی، شماره 24، صص 53-27#

-      مرکز آمار ایران (1385). "نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال‌ 1385"، تهران، مرکز آمار ایران#

-      مرکز آمار ایران (1390). "نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال‌ 1390"، تهران: مرکز آمار ایران#

-      میرزایی، محمد (1380). گفتاری در باب جمعیت‌شناسی کاربردی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران#

-   هایند، آندرو (1385). روش‌های جمعیت‌شناختی، (ترجمه حاتم حسینی و غلامرضا کهنسالی)، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه#

-      Abbasi-Shavazi, M. J., P. McDonald, and M. Hosseini-Chavoshi (2003). “Changes in Family, Fertility Behavior and Attitudes in Iran”, Working Paper in Demography, No. 88, Canberra: Australian National University#

-      Afzal, M., and N. Iftikhar (1974). “Net Nuptiality Tables for Males and Females in Pakistan: 1962-65.” The Pakistan Development Review, 13(1), 55-65#

-      Blossfeld, H. P. and G. Rohwer (1995). Techniques of Event History Modelling. New Approaches to ‌Causal Analysis. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates#

-      Bouge, D. J. (1969). Principals of Demography, New York: John Wiley and Sons, Inc#

-      Good, W. (1963). World Revolution and Family Patterns, New York: Free Press#

-      Raymo, J. M. (2003). “Educational Attainment and the Transition to First Marriage among Japanese Women.” Demography 4(1): 83-103#

-      Shryock, H. S. and J. S. Siegel (1971). The Method and Materials of Demography, Washington D.C: U.S, Bureau of the Census#

-      Shryock, H. S. and J. S. Siegel (1976). The Method and Materials of Demography, Bowling Green University, Bowling Green, Ohio#

-      Thornton, A., Fricke, T., Yang, L.S., and Chang, J.S. (1994). “Theoretical Mechanisms of Social Change”. In: A. Thornton, and H-S. Lin (eds.). Social Change and the Family in Taiwan. Chicago: University of Chicago: 88-115#

-      Van de kaa, D. (1987). “Europe’s Second Demographic Transition”, Population Bulletin, Vol 44 (1)#

-      Wei, Y., Q. Jiang & S. Basten (2013). “Observing the Transformation of China’s First Marriage Pattern through Net Nuptiality Tables: 1982-2010.” Finnish Yearbook of Population Research XLVIII, 2013, pp. 65–75#