تعیین کننده های سرمایه ای سبک زندگی سلامت محور سالمندان تهرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی، دانشگاه خوارزمی

2 استادیار جمعیت شناسی دانشگاه خوارزمی

3 کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی

چکیده

مطالعه سبک زندگی سلامت‌محور به بررسی الگوی‌های جمعی رفتارهایی اطلاق می‌شوند که با پرداختن به مسائل مخاطره‌آمیز سلامت افراد و یافتن علل و دلایل آن تضمین کننده سلامت ایشان باشند. تبیین‌های موجود، عمدتا تعیین کننده‌هایی همچون انتخاب‌های فردی و عوامل ساختاری و اجتماعی را مدنظر قرار داده‌اند. با اتخاذ رویکردی مشابه، تحقیق حاضر درصدد کشف علل سرمایه‌ای موثر بر انتخاب‌های فردی است که بر سبک زندگی سلامت‌محور سالمندان تهرانی تاثیر می‌گذارند.
یافته‌های تحقیق نشان داد تقریبا دو سوم سالمندان مورد بررسی، از سبک زندگی متوسطی برخوردارند. با در نظر گرفتن انواع سرمایه، 6/56 درصد نمونه تحقیق از سرمایه اقتصادی متوسط و 2/62 درصد آنها از سرمایه اجتماعی متوسطی برخوردارند. مهمتر آنکه 7/74 درصد سالمندان مورد بررسی از سرمایه فرهنگی پایینی برخوردارند. نتایج آزمون فرضیات نشان داد که سرمایه اجتماعی و اقتصادی با سبک زندگی مبتنی بر سلامت سالمندان رابطه معنی داری دارند در حالیکه سرمایه فرهنگی بر سبک زندگی بی تاثیر است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد 16 درصد تغییرات سبک زندگی سالمندان تابع سرمایه اجتماعی و اقتصادی است و در بین انواع سرمایه، سرمایه اجتماعی و سپس سرمایه اقتصادی با ضرایب بتای 186/0 و 136/0 بیشترین اثر را بر سبک زندگی سلامت محور سالمندان دارد.

کلیدواژه‌ها


حاتمی پور، خدیجه  و لیلا زارعی (1389)بهداشت دوران سالمندی، تهران: طنین.

آدام، فیلیپ و کلودین هرتسلیک(1385)  جامعه شناسی پزشکی و بیماری، (ترجمه دنیا کتبی)،  تهران:  نشرنی.

الوانی، مهدی و علیرضا شیروانی (1385) سرمایه اجتماعی، مفاهیم، نظریه ها و کاربردها، اصفهان: انتشارات مانی.

حاتمی پور، خدیجه و لیلا زارعی(1389) بهداشت دوران سالمندی، تهران: نشر و تبلیغ بشری.

روحانی، حسن1388)) گفتمان درآمدی بر نظریه سرمایه فرهنگی، فصلنامه راهبرد، سال هجدهم شماره 53، 37-3 زمستان.

ریتزر، جورج (1387) نظری جامعه شناسی در دوران معاصر، (ترجمه محسن ثلاثی)، تهران: علمی.

زنجانی، حبیب اله  (1383)تحول جمعیتی و پیامدهای مسئله آفرین آن، )مجموعه مقالات)، تهران.

سرشماری های عمومی نفوس و مسکن سال های 1385 و 1390.

فاضلی، محمد(1382)  مصرف و سبک زندگی، قم: صبح صادق.

کاظمی پور، شهلا (1378) الگویی در تعیین پایگاه اجتماعی- اقتصادی افراد و سنجش تحرک اجتماعی، نامه علوم اجتماعی، شماره14  ، (پاییز و زمستان)، صص: 139-172.

کاوه فیروز، زینب (1390) ساختارهای جمعیتی اجتماعی اثرگذار بر کیفیت زندگی سالمندان شهر تهران، پایان نامه دکتری جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

گیدنز، آنتونی(1382)  تجدد و تشخص، تهران: نی.

گیدنز، آنتونی(1386) جامعه شناسی، (ترجمه حسن چاوشیان)، تهران: نی.

محسنی، منوچهر(1368) مقدمات جامعه شناسی، تهران: انتشارات دیبا.

نصیری، مرتضی(1386)  سرمایه اجتماعی و تاثیر آن بر سیاست­گذاری عمومی، تهران: انتشارات مطالعات فرهنگی.

حبیب‌پورگتابی، کرم و رضا صفری‌شالی (۱۳۸۸) راهنمای جامع کاربردSPSSدر تحقیقات پیمایشی : (تحلیل داده‌های کمی)، تهران، لویه‏‫.

Bourdieu, P. (1984) "Distinction"Cambridge, Harvard University Press.

Cockerham, W.C. (2005) Health lifestyle theory and the convergence of agency and structure. Journal of Health and Social Behavior 46(1): 51–67.

Cockerham, W.C., B.P. Hinote, P. Abbott, & C. Haerpfer (2004) "Health lifestyles in central Asia:the case of Kazakhstan and Kyrgyzstan." Social Science & Medicine 59(7):: 1409–1421.

  Fernández-Olano C, J.D. Hidalgo, R. Cerdá-Díaz, M. Requena-Gallego, C. Sánchez-Castaño, L. Urbistondo-Cascales, & A. Otero-Puime. (2006) "Factors associated with health care utilization by the elderly in a public health care system." Health Policy 75(2): 131–139.

Grundy, E., & A. Sloggett. (2003)"Health inequalities in the older population: the role of personal capital, social resources and socio-economic circumstances." Social Science & Medicine 56: 935–947.

Schwartz, A. M. & M.B, Scott (2000). Sociology. London: Allyan and Bacon.

Smith, K.V., & N. Goldman (2007) "Socioeconomic differences in health among older adults in Mexico." Social Science & Medicine 65: 1372–1385.

Spencer, C.A., K. Jamrozik,  P.E. Norman,  & M. Lawrence-Brown (2005) "A simple lifestyle score predicts survival in healthy elderly men." Preventive Medicine 40(6): 712– 717.

Sugiyama, T., & C. Ward Thompson,  (2007) "Older people’s health, outdoor activity and supportiveness of neighbourhood eenvironments" Landscape and Urban Planning 83(2-3): 168–175.