انجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Selection of a Stochastic Mortality Model for the Male and Female Population in Iranانتخاب مدل مرگومیر تصادفی برای جمعیت زنان و مردان ایرانی75672214310.22034/jpai.2024.2027718.1347FAامیرتیمورپاینده نجفآبادیاستاد آمار، گروه بیمسنجی، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانآیدااعلابیکیدانشجوی دکترای بیمسنجی، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0001-8894-0803Journal Article20240505Forecsting the death rate accurately is of paramount importance. The purpose of this research is to select the best stochastic mortality model in Iran based on a comparison between Lee-Carter models and the age-at-death distribution model (maximum entropy) for the male and female populations separately. It is worth mentioning that one of the strengths of modeling using age-at-death distribution is that it effectively represents the age-specific mortality pattern in Iran and answers the question of whether the mortality pattern in Iran is stable. Considering any model that reports the lowest error based on evaluation criteria, the life table for the year 1400 in Iran has been introduced and compared with the mortality tables TD88-90 in France and ILT1400 in Iran. In this regard, real mortality data in Iran for the years 2011-2019 for ages 0-100 years have been used. Ultimately, it was concluded that the Lee-Carter model performed better for the male population and the Currie model for the female population in Iran. It was also concluded that the existing tables in Iran report a higher mortality rate, and the life table presented in this article may be suitable for pricing insurance products and for more accurate calculation of actuarial indicators, such as the probability of death.پیشبینی هرچه دقیقتر نرخ فوت از اهمیت قابلتوجهی برخوردار است. هدف از این پژوهش انتخاب بهترین مدل مرگومیر تصادفی کشور ایران با توجه به نتایج حاصل از مقایسه بین خانواده مدلهای لیکارتر و خانواده مدلهای توزیع سن در زمان فوت (ماکسیمم آنتروپی) برای زنان و مردان است. شایان ذکر است که یکی از نقاط قوت مدلسازی به کمک توزیع سن در زمان فوت، این است که به خوبی روند الگوی مرگومیر خاص سنی در ایران را نشان میدهد و پاسخگوی این سوال است که آیا الگوی مرگ در ایران ثابت است؟ باتوجه به هرمدلی که براساس معیارهای ارزیابی کمترین خطا را گزارش کند جدول عمر سال ۱۴۰۰ ایران معرفی و با عملکرد جداول عمر TD88-90 فرانسه و ILT1400 ایران مقایسه میشود. در این راستا از دادههای واقعی مرگومیر ایران مربوط به سالها ۱۳۹۰-۱۳۹۸ برای سنین 0-100 سال استفاده شده است. در نهایت نتیجهگیری شد مدل لیکارتر برای جمعیت مردان و مدل کوری برای جمعیت زنان ایران عملکرد بهتری داشته است. همچنین نتیجهگیری شد جداول موجود در ایران، نرخ مرگومیر بیشتری را گزارش میدهند و استفاده از جدول عمر ارائه شده در این مقاله میتواند برای قیمتگذاری محصولات بیمهای و همچنین محاسبه دقیقتر شاخصهای بیمسنجی (احتمال فوت) مناسب باشد.https://www.jpaiassoc.ir/article_722143_8a199aa5295f8a8058753ec2afacecd2.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Ethnic Differences in Childbearing Ideals and Behaviors in Iranتفاوتهای قومی در ایده آل ها و رفتارهای فرزندآوری در ایران579571694710.22034/jpai.2024.2028587.1349FAرسولصادقیدانشیار گروه جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-7024-2924زهراعابدینیدانشجوی دکتری جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمهدیمالمیراستادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علومانسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانمرضیهابراهیمیاستادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علومانسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20240508The study of ethnic differences in childbearing preferences and behaviors has attracted demographers and policy makers, due to its impact on future social and demographic compositions and trends. The aim of this article is to explore ethnic differences in childbearing ideals and behaviors in Iran using data from the National Family Survey (2018). The sample size includes 1302 married women aged 15 to 44, living in urban areas of the country. The results showed that childbearing ideals and behaviors vary significantly among different ethnic groups. Baloch women have the highest number of children ever born, ideal family size, and desire to have (another) child, while Gilak/Mazandarani women have the lowest. Multivariate analysis showed a significant effect of ethnicity on childbearing ideals and behaviors. However, socioeconomic and demographic variables slightly reduced the role of ethnicity, supporting the ethnic/cultural hypothesis. When controlling for other variables, Gilak/Mazandarani women exhibit fewer childbearing preferences and behaviors compared to Persian women. Conversely, Kurdish, Arab, and particularly Baluch women have more childbearing preferences and behaviors. Therefore, ethnicity plays a crucial role in fertility preferences and behaviors. Consequently, it is essential to consider ethnic diversity in population policies and programs when addressing fertility.<br /> مطالعه تفاوتهای قومی در ایدهآلها و رفتارهای فرزندآوری به دلیل پیامدهایش بر روندها و ترکیبهای اجتماعی و جمعیتی آینده، توجه جمعیتشناسان و سیاستگذاران را بهخود جلب کرده است. در این راستا، هدف از مقاله پیشرو تحلیل تفاوتهای قومی در ایدهآلها و رفتارهای فرزندآوری در ایران با استفاده از دادههای پیمایش ملّی خانواده (1397) است. تعداد نمونه شامل 1302 زن 15 تا 44 ساله دارای همسر<strong> </strong>ساکن در مناطق شهری کشور مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد رفتارها و ایدهآلهای فرزندآوری گروههای قومی مختلف بهطور معنی<strong></strong>داری متفاوت است؛ زنان بلوچ و گیلک/مازندرانی به<strong></strong>ترتیب بالاترین و پایینترین تعداد فرزندان زنده<strong></strong>بدنیا آمده، اندازه ایدهآل خانواده و تمایل به داشتن فرزند دیگر را دارند. نتایج تحلیل چندمتغیره بیانگر تأثیر مستقل و معنادار قومیت در ایدهآلها و رفتارهای فرزندآوری است، هرچند مشخصههای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی تأثیر قومیت بر هنجارها و رفتارهای فرزندآوری را اندکی کاهش داده است. این یافته بیانگر تایید فرضیه اثر قومی/ فرهنگی است. با در نظر گرفتن اثرات سایر متغیرها، زنان گیلک/<strong> </strong>مازندرانی ترجیحات و رفتارهای فرزندآوری کمتری داشته و در مقابل، زنان کرد، عرب و به<strong></strong>ویژه بلوچ ترجیحات و رفتارهای فرزندآوری بیشتری دارند. از اینرو، قومیت نقش تعیینکنندهای در شکلگیری ترجیحات و رفتارهای باروری دارد. درنتیجه، توجه به زمینهها و تفاوتهای قومی باروری در سیاستهای و برنامههای جمعیتی ضرورتی اجتنابناپذیر است.https://www.jpaiassoc.ir/article_716947_c99d30eec1b8ee20ffbd201f4cb70eb0.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Discourse Analysis of Childbearing in Iranian National Television Mediaتحلیل گفتمان رسانۀ ملی در مورد فرزندآوری از 1399 تا خرداد 14039714272230410.22034/jpai.2024.2031978.1357FAفریدهشمس قهفرخیدانش آموخته دکتری جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران0000-0001-7636-612XJournal Article20240611Over the past half-century, Iran has undergone significant shifts in fertility behaviors, transitioning from large to smaller families due to cultural and social transformations. With the enactment of the Law on Population Rejuvenation and Family Support, the national media has played a crucial role in shaping public attitudes toward childbearing. This study employs Fairclough's three-stage discourse analysis framework to investigate how childbearing is represented in Iranian media, with a focus on television programs from 2020 to mid-2024. The findings reveal that a mono-discursive environment regarding childbearing dominates national media. This means that the national media predominantly and unilaterally emphasizes the importance and necessity of increasing fertility, presenting this discourse as the sole legitimate and desirable narrative to its audience. While this one-sided approach may influence the attitudes of certain segments of society in the short term, it could lead to audience resistance or indifference in the long term. Therefore, it is recommended that national media, taking into account the diversity of perspectives and needs within society, adopt a more varied and balanced range of discourses on this issue, grounded in specialized and more comprehensive viewpoints, to achieve a more sustainable impact on audiences and society as a whole.با توجه به تغییر سیاستهای کلان کشور و تصویب قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، همچنین با در نظر گرفتن نقش مهمی که رسانهها میتوانند در شکلگیری و تغییر نگرشهای افراد ایفا کنند، این مقاله به بررسی نقش رسانههای ملی در این زمینه میپردازد. هدف اصلی این تحلیل، فهم چگونگی بازنمایی موضوع فرزندآوری در رسانههای ملی و تأثیرات احتمالی این بازنماییها بر نگرشها و رفتارهای باروری جامعه است. بنابراین پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد تحلیل گفتمان و بهرهگیری از چارچوب نظری و عملی سهمرحلهای فرکلاف، به تحلیل محتوای برنامههای ترکیبی تلویزیون در بازهی زمانی 1399 تا خرداد ۱۴۰۳ پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که فضای تکگفتمانی در خصوص فرزندآوری بر رسانه ملی حاکم است. این بدان معناست که رسانه ملی بهطور غالب و یکجانبه بر اهمیت و ضرورت افزایش فرزندآوری تأکید دارد و این گفتمان را بهعنوان تنها گفتمان مشروع و مطلوب به مخاطبان ارائه میدهد. این رویکرد یکجانبه، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت بر نگرشهای بخشی از جامعه تأثیر بگذارد، اما در بلندمدت میتواند منجر به مقاومت یا بیتفاوتی مخاطبان نسبت به این موضوع شود. از این رو، پیشنهاد میشود که رسانه ملی با در نظر گرفتن تنوع دیدگاهها و نیازهای مختلف مخاطبان در جامعه، به ارائه گفتمانهای متنوعتر و متعادلتری در این زمینه، مبتنی بر دیدگاههای تخصصی و جامعنگرانهتر بپردازد تا بتوانند تأثیرگذاری پایدارتری بر مخاطبان و جامعه داشته باشند.https://www.jpaiassoc.ir/article_722304_0bfb009fe18b1b4b257bad0393ad589c.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Provincial Analysis of Women’s Universality of Marriage in Iran: Application of Machine Learning in Modeling Survival Functionتحلیل استانی عمومیت ازدواج زنان در ایران: کاربرد یادگیری ماشین در مدلسازی تابع بقا14317772213310.22034/jpai.2024.2011980.1308FAمهدیخلیلیدانشجوی دکتری جمعیتشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0005-8954-4112فاطمهترابیاستاد گروه جمعیتشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-7520-1689Journal Article20230920Various studies have examined the transformations of marriage at the national and regional levels, but there are still unknowns at the provincial level within the country. The purpose of this article is to investigate the universality of women's marriage in the provinces of the country using the survival random forest method, one of the common algorithms in machine learning. Using the household expenditure and income survey data from 2008 to 2019, the general status of women's marriage was investigated by defining a threshold level (marriage rate less than 95% for women aged 45-49). The findings of this research indicate that, among the research variables, high school and university education levels had the greatest impact on reducing the universality of women's marriages. The proportion of urbanization in each province is another influential variable in reducing the universality of women's marriages. Out of the total of 31 provinces of the country, 11 provinces still had the universality of marriage until the end of the study period, but the marriage rate of women aged 45-49 in other provinces has decreased to below 95%. The high marriage rates in most of the provinces that do not enjoy the universality of marriage now indicate the existence of a suitable platform for facilitating marriage and expanding its universality in the country. Otherwise, it is expected that this trend will continue to decrease in the future.مطالعات مختلفی دگرگونیهای ازدواج را در سطوح ملی و منطقهای بررسی کردهاند، اما در سطح استانهای کشور هنوز ناشناختههایی وجود دارد. هدف این مقاله بررسی وضعیت عمومیت ازدواج زنان در استانهای کشور با استفاده از روش جنگل تصادفی بقا بهعنوان یکی از الگوریتمهای رایج در یادگیری ماشین است. با استفاده از دادههای طرح هزینه و درآمد خانوار از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۹ وضعیت عمومیت ازدواج زنان با تعریف یک سطح آستانهای (نسبت ازدواج کمتر از ۹۵% برای زنان ۴۹-۴۵ ساله) مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای این تحقیق حاکی از آن است که در بین متغیرهای تحقیق، سطوح تحصیلی دبیرستان و دانشگاه بیشترین تأثیر را بر کاهش عمومیت ازدواج زنان داشته است. نسبت شهرنشینی در هر استان نیز متغیر تاثیرگذار دیگری بر کاهش عمومیت ازدواج زنان است. از مجموع ۳۱ استان کشور، ۱۱ استان تا پایان دوره مطالعه همچنان از عمومیت ازدواج برخوردار بودند اما نسبت ازدواج زنان ۴۹-۴۵ ساله در سایر استانها به پایینتر از ۹۵% کاهش یافته است. بالابودن نسبتهای ازدواج در اکثر استانهایی که اکنون از عمومیت ازدواج برخوردار نیستند، نشاندهنده وجود بستر مناسب برای تسهیل ازدواج و گسترش عمومیت آن در کشور است. در غیر این صورت انتظار میرود این روند در آینده نیز همچنان کاهشی باشد. https://www.jpaiassoc.ir/article_722133_38c88c410e74a760bf7259bb0ef46511.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Comparison of Marital Commitment Among Infertile, Fertilized with Artificial Insemination and Natural Fertility Couplesمقایسهی تعهد زناشویی در زوجین نابارور، بارور شده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی17922172213610.22034/jpai.2024.2034028.1361FAحسینمحققیدانشیار روانشناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0002-4232-2273محمدرضاروشنائیدانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.0000-0003-0855-2304شهریاریارمحمدی واصلاستاد روانشناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0001-6891-6953حاتمحسینیاستاد جمعیّتشناسی، دانشکدهی علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران و استاد وابستهی گروه جامعهشناسی و انسانشناسی دانشگاه نیپیسینگ، کانادا0000-0002-4512-9225Journal Article20240630Childbearing is one of the human needs and one of the reasons for the tendency of young people to live together. In some cases, couples are not able to have children naturally and need medical help. A group achieves fertility with medical assistance, while others are left unable to benefit from this gift, which can cause certain psychological and family problems. The purpose of this article was to compare marital commitment among infertile couples, couples fertilized with artificial insemination, and those with natural fertility. The research method was causal-comparative, and the statistical population included all the couples referred to the hospitals and fertility and infertility clinics of Tehran. A sample size of 50 infertile couples, 50 couples fertilized with artificial insemination, and 50 natural fertile couples who referred to Arash Women's Hospital in Tehran between May and June 2022 were selected using available sampling method. The DCI Marital Commitment Scale was used to collect data. The results of multivariate analysis of variance showed that there is a significant difference in marital commitment and its components among infertile couples, couples fertilized with artificial insemination, and those with natural fertility. Infertile couples and those fertilized with artificial insemination, marital commitment exhibit lower marital commitment compred to naturally fertile couples. Based on this research, infertility and the inability to have natural fertility affects marital relationships, and as a result, reduce marital commitment.فرزندآوری یکی از نیازهای بشری و از دلایل گرایش جوانان به زندگی مشترک است. در مواردی زوجین توانایی فرزندآوری بهصورت طبیعی را ندارند و نیازمند کمکهای پزشکی هستند. گروهی به کمک علم پزشکی با لقاح مصنوعی بارور و گروهی دیگر از این موهبت بیبهره میمانند که ممکن است مشکلات روانشناختی و خانوادگی خاصی را ایجاد کند. هدف از این پژوهش، مقایسهی تعهد زناشویی در زوجهای نابارور، بارورشده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی بود. روش پژوهش، علی-مقایسهای و جامعهی آماری شامل کلیهی زوجین مراجعهکننده به بیمارستانها و درمانگاههای باروری و ناباروری شهر تهران بودند که نمونهای با حجم 50 زوج نابارور، 50 زوج بارورشده با لقاح مصنوعی و 50 زوج بارور طبیعی که در بازهی زمانی اردیبهشت و خرداد 1401 به بیمارستان بانوان آرش تهران مراجعه کرده بودند به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از مقیاس تعهد زناشویی DCI استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که بین زوجین نابارور، بارور شده با لقاح مصنوعی و بارور طبیعی از نظر متغیر تعهد زناشویی و مؤلفههای آن تفاوت معنیداری وجود دارد؛ به این صورت که در زوجین نابارور و بارور با لقاح مصنوعی، تعهد زناشویی پایینتر از زوجین بارور طبیعی داشتند. بر پایه این پژوهش، ناباروری و عدم توانایی در باروری طبیعی، روابط زناشویی را تحت تاثیر قرار داده و زوجین را مستعد اختلافات زناشویی میکند و درنتیجه موجب کاهش تعهد زناشویی میشود.https://www.jpaiassoc.ir/article_722136_07d43af87ee1784575e7caa1c0d3365a.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Determinants of Survival Time in Married Life in Iranتعیینکنندههای مدت زمان ماندگاری در زندگی زناشویی در ایران22325772213510.22034/jpai.2024.2008100.1305FAبتولخوندابیاستادیار آمار زیستی، موسسه آموزش عالی علمی کاربردی هلال ایران، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، ، تهران، ایرانفریبابنی هاشمیدکترای جمعیتشناسی، دفتر انرژی، صنعت و معدن، مرکز آمار ایران، تهران، ایرانملیحهعلیمندگاریدانشیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران0000-0001-9346-9374Journal Article20230731This study investigated the chance of leaving married life using Cox proportional hazards models with random effects, estimating the influence of demographic variables such as age at marriage, gender, place of residence, and province. The analysis is based on marriage and divorce records from the civil registration organization, covering the period from March 21, 2022, to March 20, 2023. A total of 412,918 records were included in the survival analysis, after excluding records with errors or missing data. The results indicated that the likelihood of men leaving married life is 1.54 times that of women, which is significant. Additionally, younger ages at marriage are associated with a higher probability of divorce compared to older ages. Specifically, the chances of leaving married life are 31.3, 11.7, 3.9, and 1.3 times higher, respectively, for the age groups 10-20, 20-30, 30-40, and 40-50 years, compared to those in the 50+ age group. The province variable also significantly affects the duration of marriage. Examining the factors that influence the length of married life provides valuable insights for timely interventions aimed at enhancing marital stability. These findings are relevant for couples, families, psychologists, and social workers at the micro level, as well as for sociologists and policymakers at the macro level.در این مطالعه شانس ترک زندگی زناشویی با استفاده از مدلهای آماری کاکس با مخاطرات متناسب و اثرات تصادفی، بررسی و تأثیر متغیرهای جمعیتشناختی مانند سن در ازدواج، جنس، محل سکونت و استان، بر مدت زمان آن برآورد شد. رخداد وقایع ازدواج و طلاق سازمان ثبت احوال در بازه 01 / 01 / 1401 تا 29 / 12 / 1401 بوده است. در مجموع 412918 رکورد داده در تحلیل بقاء وارد شد. رکوردهای دارای خطا یا بیپاسخ، حذف شدند. نتایج نشان داد، شانس ترک زندگی زناشویی در مردان 1.54 برابر زنان و معنی دار است. اما شانس ترک زندگی زناشویی در ازدواجهای سنین پایینتر، بیشتر از ازدواجهایی است که در سنین بالاتر رخ می دهد. بهطوریکه، شانس ترک زندگی زناشویی برای گروههای 20-10، 30-20، 40-30 و 50-40 ساله و بیشتر بهترتیب 31.3، 11.7، 3.9، 1.3 برابر افراد در گروه سنی 50+ ساله است. متغیر استان نیز دارای تأثیر معنیدار بر طول مدت زناشویی است. بررسی عوامل موثر بر مدت زندگی زناشویی، امکان مداخله به موقع در جهت افزایش بقای ازدواج، برای زوجین، خانواده، روانشناسان و مددکاران اجتماعی در سطح خرد و برای جامعهشناسان و سیاستگذاران در سطح کلان را فراهم میکند. https://www.jpaiassoc.ir/article_722135_95fd844eca897f26f259e42b3ad0d7be.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219The Spatial Pattern of Interurban Migration Among Iranian Big Cities: The Role of Distance and Populationتبیین اثرات فاصله و جمعیت بر الگوی فضایی جریانهای مهاجرتی در بین شهرهای بزرگ ایران25929871698810.22034/jpai.2024.2029618.1353FAحجت الهرحیمیاستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20240519Considering the significant role of big cities in Iranian internal migration and their importance in migration policies, this article employs spatial statistics to analyze migration patterns between these cities based on geographical distance, population size, and the influence domain (ID) during 2011-2016. The study identified three migration clusters based on the Getis-Ord Index method and EMR index, two of which are migrant-sending clusters, while the third is a migrant-reception cluster. The migrant-sending clusters are located in Khuzestan and West Azarbaijan provinces, while the migrant-reception cluster comprises a significant number of big cities mainly distributed in the Tehran metropolitan area. Tehran and Karaj cities rank highest among big cities, as evaluated by hierarchical cluster analysis and the integration of EMR and ID indices, respectively. The variable of geographical distance, according to the Pearson correlation coefficient, showed no significant correlation with migration. The results of the geographic regression model also revealed that the two variables, city population and ID, explain 87% - 93% of the changes in immigration and 52%-89% of the changes in EMR.پژوهش حاضر با توجه به سهم قابلتوجه مهاجرت در بین شهرهای بزرگ و جایگاه کانونی این شهرها در سیاستگذاریهای مهاجرتی میکوشد الگوی فضایی این مهاجرتها را تحلیل و نقش موقعیت جغرافیایی و موقعیت جمعیتی شهرها را در تعیین الگوی این جریانها با استفاده از روشهای آمار فضایی در فاصله زمانی 1395-1390 تبیین کند. براساس روش گتیس-اُرد و شاخص نسبت اثربخشی مهاجرت، سه خوشه مهاجرتی شناسایی شد که دو خوشه شامل شهرهای بزرگ مهاجرفرست و یک خوشه شامل شهرهای بزرگ مهاجرپذیر است. خوشه مهاجرفرست در دو استان خوزستان و آذربایجان غربی توزیع شدهاند و خوشه مهاجرپذیر با محوریت شهرهای واقع در منطقه کلانشهری تهران شکل گرفته است. روش تحلیل خوشهای سلسلهمراتبی و ترکیب دو شاخص نسبت اثربخشی مهاجرت و حوزه نفوذ شهر نشان داد که کلانشهر تهران و کرج، به ترتیب، دارای بالاترین رتبه هستند و نسبت بالای اثربخشی مهاجرت در شهرهای پیرامونی این دو شهر صرفاً ناشی از توان مهاجرتپذیری شهرهای پیرامونی نیست، بلکه ناشی از استقرار آنها در مجاورت دو شهر تهران و کرج است. تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که جریان مهاجرتهای بینشهری دارای همبستگی معناداری با فاصله بین شهرها نیست. براساس مدل رگرسیون جغرافیایی، دو متغیر جمعیت شهر و حوزه نفوذ شهر 87 تا 93 درصد تغییرات در تعداد مهاجران واردشده و 52 تا 99 درصد تغییرات در نسبت اثربخشی مهاجرت شهرهای بزرگ را تبیین میکنند.https://www.jpaiassoc.ir/article_716988_f78ca37832dfaa92e7ca4016a9bde5cb.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Socio-Demographic Determinants of Internal and International Migration Aspirations Among Youth: Evidence from Abdanan, Iranتمایل به مهاجرت (داخلی/ بینالمللی) در میان جوانان و عوامل پشتیبان جمعیتی و اجتماعی آن (مورد مطالعه شهرستان آبدانان)29933272238910.22034/jpai.2024.2032800.1359FAاحمددراهکیاستادیار گروه جمعیتشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.Journal Article20240618The desire to migrate and its patterns reflect broader changes in the fabric of society. This study examines the desire to migrate and its underlying factors among the youth of Abdanan City in the Ilam province of Iran. A sample of 376 young people from Abdanan in Ilam Province was selected for this investigation. The findings reveal that only 8.9% of respondents had not considered migrating from the city in the past year. Specifically, 22% expressed a desire to migrate within their home province, 52.6% between provinces, and 16.5% indicated a desire to emigrate internationally. The primary reasons for the desire to migrate include job searching, a lack of educational, recreational, and health facilities, and an uncertain future in the city. These reasons were cited by both those desiring internal migration and those willing to migrate internationally. However, for those inclined towards international migration, access to greater freedom and security—in its various social, economic, political, and judicial dimensions—also emerged as a significant factor alongside an uncertain future. Multivariate analysis demonstrated that, after controlling for all independent variables, employment status and the level of perceived security significantly influenced the desire to migrate both internally and internationally. The probability of international migration among the unemployed was approximately 3.9 times higher than among the employed. Additionally, as the overall sense of security increased, the tendency towards international migration decreased. The study concludes that policymakers can reduce youths' desire for international migration by enhancing their overall sense of security—economic, political, judicial, and social—and by creating sustainable employment opportunities.میل به مهاجرت و تحولاتی که در آن در حال وقوع است بیانگر اتفاقاتی است که در تار و پود جامعه در حال وقوع است. هدف این پژوهش مطالعه تمایل به نوع مهاجرت و عوامل پشتیبان آن در میان جوانان میباشد. در این راستا با انتخاب نمونه 376 نفری از جوانان شهرستان آبدانان در استان ایلام این مسئله بررسی شد. نتایج نشان داد فقط 9/8 درصد پاسخگویان طی یکسال گذشته به مهاجرت از این شهرستان فکر نکردهاند. 22 درصد مهاجرت دروناستانی، حدود 6/52 درصد بیناستانی و حدود 5/16 درصد به مهاجرت از کشور ابراز تمایل کردهاند. در زمینه علل تمایل به مهاجرت از این شهرستان بهترتیب جستجوی کار، کمبود امکانات آموزشی، تفریحی و بهداشتی و آینده نامشخص در این شهرستان سه علت اصلی هم در بین افرادی که تمایل به مهاجرت داخلی و هم در بین افردای که تمایل به مهاجرت بینالمللی داشتهاند بیان شده است؛ با این تفاوت که در تمایل به مهاجرت بینالمللی، دسترسی به آزادی و امنیت (در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و قضائی) بیشتر نیز در مرتبه سوم همراه با آینده نامشخص در این شهرستان قرار دارد. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد با کنترل همه متغیرهای پژوهش، احتمال تمایل به مهاجرت بینالمللی در بیکاران حدود 90/3 برابر بیشتر از شاغلین است و هر چقدر احساس امنیت (به صورت کلی) افزایش مییابد، تمایل به مهاجرت بینالمللی کاهش مییابد. براساس نتایج این مطالعه میتوان گفت سیاستگذران میتوانند با تلاش برای ارتقای احساس امنیت- اقتصادی، سیاسی، قضایی و اجتماعی- و ایجاد اشتغال پایدار زمینه کاهش تمایل به مهاجرت بینالمللی را در جوانان فراهم سازند.https://www.jpaiassoc.ir/article_722389_21e14f2675e5138c4b0f27c4f77f8fee.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Iranian Brain Drain: Causes and Solutions Through a Meta-Synthesis Approachفراترکیب علل مهاجرت نخبگان ایرانی و راهکارهای ممانعت از آن33336671683210.22034/jpai.2024.2023461.1332FAعلیراغبدانشآموخته دکترای جامعهشناسی نظری فرهنگی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0003-4213-2960مهنازکرمیدانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0002-4137-9657Journal Article20240220Reports and statistics on brain drain from Iran indicate a surge in the tendency of highly skilled individuals to emigrate following the COVID-19 pandemic. According to the World Bank, Iran loses an estimated $50 billion annually due to this phenomenon. This study aims to identify the root causes of brain drain and propose solutions to mitigate its impact. Employing a meta-synthesis approach, the researchers analyzed relevant Persian and English research articles published between the start of the pandemic (2019) and March of 2024. The extracted factors contributing to brain drain and corresponding countermeasures were categorized into six themes: economic factors, social and cultural factors, political factors, educational system issues, urban infrastructure issues, and attractiveness of destination countries. The findings of this meta-synthesis reveal two crucial points: 1) Social scientists have made minimal contributions to research in this critical social domain, especially during the post-COVID-19 era. 2) The pandemic, which has profoundly impacted global social life, has further intensified the brain drain phenomenon. Furthermore, a comparison of the meta-synthesis results with previous meta-analyses reveals that additional factors, including intensifying financial instability, economic deterioration, country risk, human development, and globalization, have emerged as key drivers of brain drain from Iran.گزارشها و آمار مهاجرت نخبگان از ایران حاکی از افزایش تمایل نخبگان به مهاجرت پس از کرونا هستند. طبق گزارش بانک جهانی، ایران سالانه ۵۰ میلیارد دلار را بهدلیل فرار نخبگان از دست میدهد. مسألهی اصلی این مقاله استخراج دلایل فرار مغزها و راهکارهای ممانعت از آن است. با استفاده از روش فراترکیب، مقالات پژوهشی معتبر فارسی و انگلیسی از آغاز کرونا (سال ۱۳۹۹ تا انتهای اسفندماه ۱۴۰۲) را بررسی و تحلیل کردیم و علل مهاجرت نخبگان و راهکارهای مربوطه را در شش دستهی علل اقتصادی، عوامل اجتماعی و فرهنگی، دلایل سیاسی، مشکلات نظام و ساختار آموزشی، علل کالبدی شهری و جذابیتهای کشورهای مقصد استخراج نمودیم. نتایج فراترکیب حاضر دو موضوع بسیار مهم را نشان میدهد: الف) در دوران پساکرونا اصحاب علوم اجتماعی در این حوزه که مسألهی اجتماعی بسیار مهمی است، مشارکت علمی بسیار اندکی داشتهاند. ب) کرونا که تأثیر عمیقی بر سراسر زندگی اجتماعی در جهان گذاشته است، تمایل به فرار مغزها را افزایش داده است. همچنین، مقایسهی نتایج این فراترکیب با فراتحلیلهای پیشین نشان میدهد که عللی چون تشدید بیثباتی مالی و مشکلات اقتصادی، ریسک کشوری و توسعه انسانی و جهانی شدن به دلایل نخبگان برای فرار از کشور افزوده شده است.https://www.jpaiassoc.ir/article_716832_0637b5062556f878905770d4b54ead46.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Factors Influencing Emigration from Iran: The Role of Inflation and Unemploymentعوامل مؤثر بر مهاجرت از ایران با تاکید بر تورم و بیکاری36741271987310.22034/jpai.2025.2026835.1345FAزهرامیلاعلمیاستاد گروه علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0002-2913-7292فاطمهپاسندی یساقیدانشجوی کارشناسیارشد اقتصاد نظری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20240419Due to the increased emigration from Iran over the last decade, it is necessary to examine the factors that influence it. Since most emigrants are young and educated individuals, their departure can cause economic, social, and demographic challenges. Therefore, in this research, we examine the most important factors influencing migration from Iran to its main destination countries, emphasizing three key factors: inflation, unemployment, and political stability. Using the two-stage generalized moment method, factors affecting international migration from Iran between 2010 and 2021 were estimated. According to the results, inflation, unemployment, political instability in Iran, and economic growth in the destination countries serve as motivational factors for migration. In contrast, improvement in the human development index and increase in per capita income function as deterrents. Policy makers should recognize that inflation not only leads to the devaluation of the national currency but also results in job losses for businesses unable to withstand inflationary pressure, ultimately causing widespread unemployment and driving human capital out of the country. This migration threatens economic growth and accelerates the closure of the population's golden window by changing the age structure. Financial policymakers are encouraged to adopt appropriate strategies to create a stable political environment and improve labor market conditions through education, ultimately reducing the outflow of human capital and preventing the waste of valuable resources.مهاجرت از ایران به دلیل شتاب آن در یک دهه اخیر نیازمند بررسی عوامل مؤثر بر آن است. زیرا اغلب مهاجران، جوانان و تحصیلکردگان هستند که خروج آنان میتواند مشکلات اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی به همراه داشته باشد. تحقیق حاضر در پی آن است تا مهمترین عوامل مؤثر بر پدیده مهاجرت از ایران به کشورهای اصلی مقصد مهاجرت با تاکید بر سه عامل کلیدی تورم، بیکاری و بیثبات سیاسی را شناسایی نماید. برای این منظور، عوامل مؤثر بر مهاجرت بینالمللی از ایران طی دوره 2010-2021 به روش گشتاورهای تعمیمیافته دو مرحلهای، برآورد گردید. براساس نتایج حاصل از برآورد، شاخص تورم، بیکاری و بیثباتی سیاسی در ایران، و رشد اقتصادی در کشورهای مقصد مهاجرت از عوامل انگیزشی مهاجرت بودند در حالیکه، بهبود شاخص توسعه انسانی و افزایش درآمد سرانه ایران از عوامل بازدارندهی مهاجرت بودند. شایسته است که سیاستگذاران پولی کشور در یک نگرش جامع، تورم را نه فقط کاهش ارزش پول ملی، بلکه از دست دادن مشاغلی که قدرت تابآوری در شرایط تورم ندارند و ناچار به تعطیلی فعالیت خود هستند، بیکاری گسترده و خروج سرمایه انسانی از کشور بدانند. این خروج نه تنها رشد اقتصادی را میتواند به خطر بیاندازد بلکه میتواند با تغییر در ساختار سنی جمعیتی به بسته شدن پنجره طلایی جمعیت در کشور شتاب دهد. همچنین، انتظار بر این است که سیاستگذاران مالی کشور با سیاستهای مناسب در پهنه اقتصاد و اجتماع و ایجاد جو باثبات سیاسی و شتاب در بهبود وضعیت بازار کار متناسب با تحصیلات، مانع خروج رو به افزایش نیروی انسانی و هدر رفت سرمایههای انسانی شوند.https://www.jpaiassoc.ir/article_719873_e0eb1f91b7519bedb842de363a061c19.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Income Inequality and Women’s Economic Participation across Iran’s Provincesنابرابری درآمد و مشارکت اقتصادی زنان در استانهای ایران41344871687110.22034/jpai.2024.2035399.1363FAمهتابخوش کلامدانشجوی کارشناسیارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانمحبوبهفراهتیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانJournal Article20240713The aim of this study is to examine the impact of income inequality on women's economic participation across 31 provinces of Iran during the period 2011-2020. To this end, the Gini coefficient has been used as an indicator of income inequality, and fertility rate, women's literacy rate, and the ratio of urban women to the total female population have been included as control variables in the model. The results from applying panel data econometric techniques indicate that income inequality has a positive and significant effect on women's economic participation across Iran's provinces. Additionally, the results show that as the literacy rate and fertility rate increase, women's economic participation decreases across Iran's provinces. In contrast, the ratio of urban women to the total female population has a positive and significant effect on women's economic participation. Given these results, the implementation of redistributive policies by the government aimed at improving infrastructure and public services can not only reduce income inequality but also increase women's economic participation in Iran's provinces.هدف این پژوهش بررسی تأثیر نابرابری درآمد بر مشارکت اقتصادی زنان در 31 استان ایران طی دوره زمانی 1390-1399 است. بدین منظور ضریب جینی بهعنوان شاخص نابرابری درآمد مورد استفاده قرار گرفته است و میزان باروری، نسبت باسوادی زنان و نسبت جمعیت زنان شهری به کل جمعیت زنان بهعنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شدهاند. نتایج حاصل از بهکارگیری تکنیکهای اقتصادسنجی مبتنی بر دادههای پانلی حاکی از این است که نابرابری درآمد اثر مثبت و معناداری بر مشارکت اقتصادی زنان در استانهای ایران دارد. همچنین، طبق نتایج با افزایش نسبت باسوادی و افزایش میزان باروری، مشارکت اقتصادی زنان در استانهای ایران کاهش مییابد این در حالی است که نسبت جمعیت زنان در شهر به کل جمعیت زنان اثر مثبت و معناداری بر مشارکت اقتصادی زنان در استانهای ایران دارد. با توجه به نتایج اجرای سیاستهای بازتوزیعی دولت با هدف بهبود زیرساختها و خدمات عمومی میتواند علاوه بر کاهش نابرابری درآمد، افزایش مشارکت اقتصادی زنان را در استانهای ایران بههمراه داشته باشد.https://www.jpaiassoc.ir/article_716871_9ada433b590c9e73d027eb0ca44d578d.pdfانجمن جمعیت شناسی ایراننامه انجمن جمعیت شناسی ایران2008-3742193820250219Modeling Determinants of Formal and Informal Sector Employment in Iran Using Nonlinear Bayesian Averaging Approachesمدلسازی عوامل مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی ایران با استفاده از رویکردهای میانگینگیری بیزین غیرخطی44949472213010.22034/jpai.2025.2035615.1364FAمهدیشیرافکن لمسواستادیار گروه اقتصاد، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایرانJournal Article20240722The present study aims to model the factors affecting formal and informal sector employment in Iran, taking into account the unique conditions of this market. The research spans the period from 1991 to 2020. In this study, 43 variables influencing formal and informal sector employment were incorporated into a Bayesian averaging model. Results indicate that among the BMA, TVP-DMA, TVP-DMS, BVAR, and OLS models, the BMA model was identified as the most efficient. Based on the BMA model, 11 non-fragile variables affecting formal and informal sector employment were identified. The findings revealed that diverse factors influence employment in both sectors. For the formal sector, the most impactful variables include education level, service sector value-added, economic growth, structural change index, real wages, consumer price inflation, government current expenditures, privatization, minimum wage, oil revenues, and sanctions. In the informal sector, the business environment index, service sector value-added, business cycles, economic globalization index (KOF), producer price inflation, labor productivity, interest rates, government construction expenditures, oil revenues, and sanctions emerged as the most significant determinants of employment.هدف تحقیق حاضر مدلسازی عوامل مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی ایران با توجه به شرایط خاص این بازار است. بازه زمانی تحقیق در دوره زمانی 1370 تا 1399 میباشد. در این پژوهش 43 متغیر مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی وارد مدل میانگینگیری بیزین گردیدند. نتایج بیانگر این است که از میان مدلهای BMA، TVP-DMA و TVP-DMS، BVAR و OLS مدل BMA بهعنوان کاراترین مدل تعیین گردید. براساس مدل BMA، 11 متغیر غیرشکننده مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی شناسایی شدند. براساس نتایج عوامل مختلفی بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی اثرگذار است. براساس نتایج در بخش رسمی، تحصیلات، ارزش افزوده بخش خدمات، رشد اقتصادی، شاخص تغییر ساختاری، دستمزد واقعی، تورم مصرفکننده، مخارج جاری دولت، خصوصیسازی، حداقل دستمزد، درآمدهای نفتی و تحریم؛ اثرگذارتری بیشتری دارند. در بخش غیررسمی، تحصیلات، شاخص فضای کسب و کار، ارزش افزوده بخش خدمات، سیکلهای تجاری، شاخص جهانی شدن اقتصادی (KOF)، تورم تولیدکننده، بهرهوری نیروی کار، نرخ بهره، مخارج عمرانی دولت، درآمدهای نفتی و تحریم مهمترین متغیرهای مؤثر بر اشتغال هستند.https://www.jpaiassoc.ir/article_722130_cf973b06a9230e851a84fada96209788.pdf