انجمن جمعیت شناسی ایران نامه انجمن جمعیت شناسی ایران 2008-3742 20 39 2025 08 23 Economic Costs of Deaths Due to Air Pollution in Iran هزینه‌های اقتصادی مرگ‌های ناشی از آلودگی هوا در ایران 167 183 730225 10.22034/jpai.2025.2049496.1393 FA محمد ساسانی پور استادیار جمعیت شناسی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران Journal Article 2025 01 01 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 106%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: #222222; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">Air pollution poses a significant health risk and imposes considerable economic costs. These costs include direct and indirect medical expenses, as well as productivity losses from health issues and </span><span style="font-size: 11.0pt; line-height: 106%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">premature deaths</span><span style="font-size: 11.0pt; line-height: 106%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: #222222; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">. This study estimates the productivity lost due to early deaths from air pollution in Iran for the year 2019, using the Human Capital approach. Data were drawn from the Global Burden of Disease Study (2019), which reported air pollution-related deaths by age and sex. At a discount rate of 5.8%, total productivity loss was estimated at approximately $293 million, with around $201 million attributed to men and $92 million to women. The economic burden of air pollution-related deaths is significantly greater for men compared to women. Since the same per capita GDP was applied to all individuals in the calculations, this disparity cannot be explained by wage differences. Rather, it is likely a result of men’s higher exposure to pollution, combined with higher mortality during working years, which exacerbates this inequality.</span> <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;">آلودگی هوا نه تنها یک خطر بزرگ برای سلامتی است، بلکه هزینه‌های اقتصادی قابل‌توجهی به دنبال دارد. این هزینه‌ها شامل هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم پزشکی و همچنین کاهش بهره‌وری ناشی از عوارض ناشی از آلودگی هوا و مرگ‌و‌میر زودرس است</span><span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;">. در این مطالعه تلاش می‌شود تا با استفاده از رویکرد سرمایه انسانی و روش </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;">سال‌های از دست رفته زندگی مولد بالقوه</span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;">و هزینه بهره‌روی از دست رفته</span><span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;">، هزینه‌های ناشی از کاهش بهره‌وری متأثر از مرگ‌ومیر زودرس ناشی از آلودگی هوا در ایران در سال 1398 محاسبه شود. داده‌های مورد استفاده، </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;">مرگ‌ومیر ناشی از آلوگی هوا بر حسب سن و جنس در ایران برای سال 1398 بود که توسط مطالعه جهانی بار بیماری‌ها (2019) منتشر شده است. نتایج مطالعه حاکی از این است که </span><span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;">در سطح نرخ تنزیل 8.5 درصد، مجموع هزینه بهره‌وری از دست رفته، معادل 2۹۳ میلیون دلار است که این رقم برای مردان حدود 201 میلیون دلار و برای زنان حدود 92 میلیون دلار محاسبه شده است. </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;">هزینه‌های مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا برای مردان بسیار بیشتر از زنان برآورد شده است. با توجه به این‌که برای تمامی افراد از سرانه</span><span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;"> تولید ناخالص</span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 106%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi;"> یکسانی استفاده شده است، تفاوت به‌دست آمده را نمی‌توان به تفاوت دستمزد مرد و زن نسبت داد؛ بلکه احتمالا این تفاوت ناشی از حضور بیشتر مردان در فضای باز و قرارگیری بیشتر در معرض آلودگی می‌باشد و همچنین مرگ‌میر بالاتر مردان در سنین بهره‌وری و فعالیت، از دیگر عواملی است که باید برای تبیین این اختلاف بدان اشاره نمود.</span> https://www.jpaiassoc.ir/article_730225_530e86cb86df025971c0311a9dc2e62e.pdf