انجمن جمعیت شناسی ایران نامه انجمن جمعیت شناسی ایران 2008-3742 2 3 2007 07 23 Unmet Need for Family Planning in Iran نیاز برآورده نشده تنظیم خانواده در ایران 111 129 722633 FA علی یار احمدی دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه تهران جلیل ایران محبوب استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه شیراز Journal Article 2025 04 09 The article aims at declaring the women's reasons for having an unmet need for family planning and identifying its socioeconomic determinants. The study is based on the Iranian Demographic and Health Survey (IDHS) which was conducted in 2000. The results of the study indicate that unmet need for family planning varies from 3.6% in Tehran city to 31.3% in the rural areas of Sistan and Balouchestan (southeast of Iran). A high proportion of women with unmet need are those who have experienced unwanted pregnancies. Health concerns about contraceptives and social disapproval are other important reasons. The study shows that inadequate access to services and lack of knowledge about methods and outlets are not among the predominant causes of unmet need. The study identifies a significant relation between unmet need and education, age at marriage, and standard of living. این پژوهش در تلاش برای پاسخ به این سؤال است که چرا تعداد زیادی از زنان علی رغم‌ این‌که نیاز و حتی تصمیم به استفاده از روش‌های تنظیم خانواده دارند ولی،از این روش‌ها استفاده نمی‌کنند.این زنان که بین نیاز و نیات باروری با رفتار باروری آن‌ها تفاوت وجود دارد، به عنوان زنانی که دارای«نیاز برآورده‌نشده»در تنظیم خانواده هستند،شناخته می‌شوند. در پژوهش حاضر ابتدا به سیر تحول و شکل‌گیری مفهوم«نیاز برآورده‌نشده»تنظیم خانواده‌ در مطالعات جمعیتی پرداخته شده و سپس تحولات این مفهوم و شیوه‌های محاسبهء آن بر اساس بررسی‌های کلان جمعیتی مورد مداقه قرار گرفته است.قسمت بعدی پژوهش با استفاده از داده‌های بررسی جمعیتی و بهداشتی سال 1379 کشور به محاسبه نیاز برآورده‌نشده و بررسی عوامل مؤثر بر آن پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که«نیاز برآورده‌نشده»در کشور نه‌تنها از نظر نسبت در بین‌ استان‌ها و مناطق شهری و روستایی متفاوت است،بلکه از نظر عوامل تبیین‌کننده نیز تفاوت‌ زیادی بین استان‌ها و مناطق شهری و روستایی مشاهده می‌شود.مدل نهایی تحقیق نشان‌ می‌دهد که تحصیلات،سن ازدواج و بهره‌مندی از تسهیلات رفاهی،مهم‌ترین عواملی هستند که با در نظر گرفتن تأثیر سایر متغیرها معنا دارند. https://www.jpaiassoc.ir/article_722633_69280249a6b5b3ccc05d9933d35a564f.pdf