انجمن جمعیت شناسی ایران نامه انجمن جمعیت شناسی ایران 2008-3742 11 22 2017 02 19 Causes and Determinants of Reverse Migration Flows in Iran علل و تعیین‌کننده‌های جریان‌های مهاجرت‌ معکوس در ایران 42 71 30186 FA علی قاسمی اردهایی استادیار جمعیت شناسی، دانشگاه پیام نور 0000-0002-4466-543X رضا نوبخت گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور Journal Article 2018 02 25 The result of censuses show emergence of new current of internal migration with the form of reverse migration. For recognition and better analysis of reverse migration, 12100 reverse migrants in relation to determinants and causes of migration with 23700 metropolis migrants taken from two percent sample of 1390 census have been studied comparatively. Due to the different nature and bio-environmental features of the rural areas and different infrastructure, economic, commercial and political situations of metropolis the reverse migrants who entered rural areas of various states and migrants who entered metropolis (Tehran, Mashhad, Isfahan, Karaj, Tabriz, Shiraz, Ahvaz and Ghom) have diverse social and economic reasons for their migration. The most difference between the two groups of migrants is due to immigration caused by military service that the percentage for reverse immigrants is much higher than that of immigrants to metropolises. The kind of immigrant job is the most important explanation of probability of occurrence of the type of immigration in this study. Focusing on basic differences of reverse migrants and metropolis migrants and also within each of these migrants, we can propose policies for reasonable spatial distribution of population in rural and metropolitan areas in Iran. در سال­های اخیر، نتایج سرشماری­ها ظهور روند جدید مهاجرت داخلی با عنوان مهاجرت معکوس در ایران را نشان می­دهد. جهت شناخت و تحلیل بهتر مهاجران معکوس، 12100 مهاجر معکوس در زمینه تعیین کننده­ها و علل مهاجرت با 23700 مهاجر کلان شهری حاصل از نمونه دو درصد سرشماری 1390 مورد مطالعه تطبیقی قرار گرفته­اند. باتوجه به ویژگی­های طبیعی و زیست-محیطی متفاوت روستاها و نیز وضعیت زیرساختی، اقتصادی، تجاری و سیاسی متفاوت کلان شهرها، مهاجران معکوس وارد شده به نقاط روستایی استان­های مختلف و نیز مهاجران وارد شده به کلان شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، کرج، تبریز، شیراز، اهواز و قم، دلایل اجتماعی و اقتصادی متفاوتی را برای این مهاجرت خود بیان داشته­اند. مهمترین تفاوت دو گروه از مهاجران در علت مهاجرت انجام و پایان خدمت وظیفه است که درصد به دست آمده برای مهاجران معکوس بسیار بیشتر از مهاجران به کلان شهرهاست. نوع شغل مهاجران مهمترین تبیین کننده احتمال وقوع نوع مهاجرت­های مورد مطالعه است. با تمرکز بر این تفاوت­های مبنایی بین مهاجران معکوس و کلان شهری و نیز درون خود مهاجران هریک از این دو نوع مهاجرت، می­توان برنامه­های سیاستی جهت توزیع فضایی مناسب جمعیت در مناطق روستایی و کلان شهرهای کشور ارایه نمود. https://www.jpaiassoc.ir/article_30186_ac67dfce0ec1c3d113cfe8f34fffb366.pdf