تأثیر میزان زاد و ولد بررشد اقتصادی ایران با استفاده از رگرسیون فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور

2 دکترای اقتصاد بین‌الملل دانشگاه تبریز

چکیده

جمعیت هر کشوری، نقش مهم و اساسی در رشد و توسعه اقتصادی آن کشور ایفا می­کند. تغییر در میزان زاد و ولد، به عنوان یکی از عوامل مؤثر بر تغییرات جمعیتی و نقش آن در عرضه نیروی کار و در نتیجه رشد تولید، عنصر مهم رشد و توسعه اقتصادی -  اجتماعی هر کشور تلقی می­شود.  هدف مطالعه حاضر بررسی و تجزیه و تحلیل تأثیر میزان زاد و ولد بر نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کشور ایران در بازه زمانی 1394-1360 است. در این مطالعه از روش رگرسیون فازی برای تخمین نوع ارتباط بین متغیرها استفاده شده است. در این راستا رگرسیون فازی بازه­ای از مقادیر ممکن را برای پارامتر متغیرها تخمین می­زند، در حالی که رگرسیون کلاسیک تنها یک مقدار مشخص را برای پارامترها محاسبه می­کند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان زاد و ولد تأثیر مثبتی بر رشد اقتصادی داشته است. همچنین سایر نتایج حاکی از آن است که متغیرهای امید زندگی، مصرف سرانه انرژی و تشکیل سرمایه ناخالص سرانه بر رشد اقتصادی اثر مثبتی دارند.

کلیدواژه‌ها


-         اسدزاده، احمد، صابر خداوردیزاده، کریم بهشتی، و عادل شمالی (1394). "بررسی تأثیر افزایش جمعیت بر تولید ناخالص داخلی سرانه ایران با استفاده از رهیافتARDL" . فصلنامه مطالعات اقتصاد کاربردی ایران، شماره 4، دوره 14، صص: 87-69.

-         اشرفی، آتنا، ابوالفضل یحیی­آبادی، و  سعید صمدی (1392). "تحلیل تأثیر رشد جمعیت و تورم بر رشد اقتصادی در کشورهای گروه دی هشت". اولین همایش الکترونیکی ملی چشم انداز اقتصاد ایران با رویکرد حمایت از تولید ملی، 28 آذر ماه 1392.

-         حیدری، حسن و رعنا اصغری (1393). "تأثیر تغییرات باروری و میزان جمعیت بر رفاه اقتصادی با تأکید بر سرمایه انسانی". فصلنامه تحقیقات مدلسازی اقتصادی، شماره 5، دوره 18، صص: 239-205.

-         جعفری صمیمی، احمد، جلال منتظری شورکچالی و موسی تاتار (1392). "امید به زندگی و رشد اقتصادی در ایران، مدل رگرسیون انتقال ملایم." فصلنامه پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی. دوره 4، شماره13، صص:128-117.

-         خاکی نجف­آبادی، ناهید (1388). "بررسی نظری و تجربی تعامل بین رشد جمعیت و رشد اقتصادی کاربردی از الگوی ژنتیک". پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد.

-         خدایی، ابراهیم (1388). "رگرسیون خطی فازی و کاربرد­های آن در پژوهش­های علوم اجتماعی". مجله مطالعات اجتماعی ایران، شماره 4، دوره 3،  صص: 75-61.

-         دلالی اصفهانی، رحیم و  رضا اسمعیل­زاده (1386). "نگرشی نو بر ایده­های جمعیتی (بازبینی اندیشه­های مالتوس، کینز و بکر)". مجله علوم اجتماعی ، شماره 4، دوره 19، صص: 120-97.

-         سوری، علی و رضا کیهانی­حکمت (1382)." متغیرهای جمعیتی، اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران". فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، شماره 3، دوره 10، صص: 75-53.

-         ضیایی بیگدلی، محمدتقی؛ صمد کلانتری ، و محمدباقر علیزاده اقدم (1385). "رابطه بین میزان باروری کل با توسعه اقتصادی و اجتماعی." فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 5، دوره 13، صص: 140-123.

-         لطفعلی­پور، محمدرضا، محمدعلی فلاحی، و معصومه برجی (1390). "بررسی تأثیر شاخص های سلامت بر رشد اقتصادی ایران". نشریه مدیریت سلامت، دوره 14، شماره46، صص: 70-57.

-         طاهری، محمود و ماشاءالله ماشین­چی (1387). مقدمه­ای بر احتمال و آمار فازی.  انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان، چاپ اول.

-         کوره­پزان دزفولی، امین. (1384). اصول تئوری مجموعه­های فازی و کاربردهای آن در مدلسازی مسائل مهندسی آب. انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ دوم.

-         محرابیان، آزاده و نازیلا صدقی سیگارچی (1389)." تأثیر رشد جمعیت بر رشد اقتصادی در کشورهای چهار گروه درآمدی". فصلنامه علوم اقتصادی، شماره 5، دوره 13، صص: 114-97.

-         Banerjee, A., Dolado, J., Galbratih, J.W. and Hendry D. (1993). Co-Integration, Error-Correction, and the Econometric Analysis of Non-Stationary Data: Advanced Texts in Econometrics. UK: Oxford University Press.

-         Becker, G. (1990). A Treatise on the Family. Enlarged Edition. Cambridge, MA: Harvard University Press.

-         Becker, G.S; Glaser E.L (1999). "Marphy K.M Population and Economic Growth". American Economic Review 89(2): 1-19.

-         Boserup, E. (1981). Population and Technological Change: A Study of Long-Term Trends. Chicago, University of Chicago Press.

-         Climent, F., and Meneu, R. (2003). Demography and Economic Growth in Spain: A time series analysis. Online Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=482222 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.482222

-         Darrat, A. F., & Al-Yousif, Y. K. (1999). "On the long-run relationship between Population and Economic Growth: Some time series evidence for Developing Countries". Eastern Economic Journal 25: 301–313.

-         Croix, D. and Lindh, T. and Malmberg, B (2009)."Demographic Change and Economic Growth in Sweden: 1750-2010". Journal of Macroeconomics, 31(1): 132-148.

-         Ehrlich, I. and Lui, F. T. (1999)." Bureaucratic Corruption and Endogenous Economic Growth". Journal of Economic Dynamics and Control, 107(6): 205-242.

-         Hasan, M. (2010). “The Long Run Relationship between Population and Per Capita Income Growth in China" Journal of Policy Modeling, 32: 355-372.

-         Jemna DV. (2015). "Causality relationship between economic development and fertility in Romania on regional level" Procedia Economics Finance, 20:334-41.

-         Keynes, J. M. (1937). "Some Economic Consequences of a Declining Population"; Eugenics Review, 29: 13-17.

-         Lotfizadeh,. A .(1965). "Fuzzy Sets", Information and Control, 8(3): 338-353.

-         Malthus, T. R. (1992). An Essay on the Principle of Population, Cambridge, Cambridge University Press.

-         McNicoll, G. (2004)." Causal analysis in the population sciences". Population and Development Rview, 29(3):443-447.

-         Phelps, E. S. (1968). "Population Increase". Canadian Journal of Economics 1(3): 497-518.

-         Prettner, K. and Bloom, D.E. and Strulik, H. (2013). Declining Fertility and Economic Well-Belling: Do Education and Health Ride to The Rescue? "; Labour Economics, 22: 70-79.

-         Sauas, B. (2008). The Relationship Between Population and Economic Growth"; Central Journal of Asian Economics , 22(3) : 183-161.

-         Simon, J. (1998). The Economics of Population: Classic Writings, Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey.

-         Solow, R. M. (1956)."A Contribution to the Theory of Economic Growth". The Quarterly Journal of Economics 70(1): 65-94.

-         Tanaka, H. (1987). "Fuzzy data analysis by possibility linear models". Fuzzy Sets and Systems, 24(3): 363- 375.

-         Tanaka, H. and Ishibuchi, H. (1992). "Possibility regression analysis based on linear programming", in: J. Kacprzyk, M. Fedrizzi (Eds.), Fuzzy Regression Analysis, Omnitech Press

-         Thornton, J. (2001). Population Growth and Economic Growth: Long-run evidence from Latin America" Southern Economic Journal, 68: 464–468.

-         Wrigley, E. A. (1986), “Elegance and Experience: Malthus at the Bar in History”, Journal of Population and Reproductive Health, 19(86): 46-63.

-         Zhang, J. and Zhang, J. (2005). "The Effect of Life Expectancy on Fertility, Saving, Schooling and Economic Growth", The Scandinavian Journal of Economics, 107(1): 45-66.