تأثیر متغیرهای جمعیتی بر اندازه دولت در ایران طی سال‌های 1391-1358

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد بخش عمومی دانشگاه لرستان

2 دانشجوی دکتری اقتصاد بخش عمومی دانشگاه لرستان

چکیده

در ادبیات بخش عمومی دلایل نظری بسیاری برای توجیه افزایش مخارج دولت ارائه شده است که یکی از آن‌ها متغیرهای جمعیتی می‌باشد. در این راستا، هدف اصلی مقاله حاضر بررسی تأثیر متغیرهای جمعیتی بر اندازه دولت در ایران طی سال‌های 1391-1358 است. به این منظور از اطلاعات و داده‌های آماری 18 متغیر (شامل 6 متغیر جمعیتی: جمعیت کل، نرخ رشد جمعیت کل، تراکم جمعیت، درجه شهرنشینی، بار تکفل و جهانی‌شدن اجتماعی، 8 متغیر اقتصادی و 4 متغیر سیاسی) که براساس مبانی نظری و مطالعات تجربی بر اندازه دولت مؤثرند و رویکرد متوسط‌گیری بیزی، استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که در بین متغیرهای جمعیتی تأثیر جمعیت کل با احتمال 955/0 (و ضریب مثبت) و بار تکفل با احتمال 522/0 (و ضریب مثبت) غیرشکننده و قوی می‌باشد. تأثیر سایر متغیرهای جمعیتی نیز بر اندازه دولت، شکننده و کم اهمیت است. بر این اساس می‌توان گفت که در بین متغیرهای جمعیتی، جمعیت کل و بار تکفل مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر رشد مخارج عمومی در ایران می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


-      عصاری، مصطفی (1388). بررسی عوامل مؤثر بر تابع تقاضای اندازه دولت در اقتصاد ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد: دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده علوم اقتصاد و علوم اداری.

-      علیزاده، محمد و ابوالقاسم گل‌خندان، (1393)."آزمون فرضیه لویاتان برای کشورهای منتخب درحال‌توسعه"، دوفصلنامه اقتصاد و توسعه منطقه‌ای، سال بیست و یکم، شماره 8، صص: 80-50.

-      علیزاده، محمد و ابوالقاسم گل‌خندان (1394). "آزمون فرضیه لویاتان برای اقتصاد ایران یا استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM)"، فصلنامه مطالعات کاربردی اقتصاد ایران، سال چهارم، شماره 14، صص: 166-141.

-      فتاحی، شهرام؛ علی حیدری دیزگرانی و الناز عسکری (1393)، "بررسی پایداری بدهی دولت در اقتصاد ایران"، فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، شماره 6، صص: 86-67.

-      گل‌خندان، ابوالقاسم (1394). "جهانی‌شدن و اندازه دولت: آزمون فرضیه رودریک"،فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال سوم، شماره 10، صص: 62-39.

-      محنت‌فر، یوسف (1383)، "عوامل مؤثر بر هزینه‌های جاری دولت (1380-1338)"، پژوهشنامه‌ی علوم انسانی و اجتماعی، سال چهارم، شماره 15، 108-79.

-      مداح، مجید؛ فوزیه جیحون‌تبار و زهره رضاپور (1393). "توهّم مالی و تقاضا برای مخارج دولت در اقتصاد ایران"، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 4، صص: 750-729.

-      نوبهار، حمیدرضا (1391). "بررسی عوامل مؤثر بر اندازه واقعی دولت و تأثیر آن بر رشد اقتصادی مطالعه موردی اقتصاد ایران"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی.

-      Alesina A. and R. Wacziarg (1998). "Openness, Country Size and Government". Journal of Public Economics 69(3): 305-321.

-      Benarroch, M. and M. Pandey (2008). "Trade Openness and Government Size". Economics Letters 101(3): 157-159.

-      Cassette, A. and P. Paty (2010). "Fiscal Decentralization and the Size of Government: A European Country Empirical Analysis. Public Choice 143(1-2): 173-189.

-      Draper, D. (1995). "Assessment and Propagation of Model Uncertainty". Journal of the Royal Statistical Society Series B 57: 45-70.

-      Facchini, F. (2014). "The Determinants of Public Spending: a Survey in a Methodological Perspective". Munich Personal RePEc Archive: 1-65.

-      Gupta, K. (2000). "An Inquiry in to Determinants of Size in Developing Countries and Related Issues of Socioeconomic Development". State University New York at Stony Brook.

-      Jetter, M. and C.F. Parmeter (2012). "Country Size and Government Size: A Reassessment". Working Paper: 1-33.

-      Lee, B. and S. Lin (1994). "Government Size Demographic Changes and Economic Growth". International Economic Journal 1(8): 91-108.

-      Liu, C. and J.M. Maheu (2009). "Forecasting Realized Volatility: A Bayesian Model-Averaging Approach". Article first published online: Journal of Applied Econometrics 22: 4-6.

-      Mueller, D. C. and P. Murrell (1986). "Interest Groups and the Size of Government". Public Choice 48: 125-45.

-      Okafor, C. and O. Eiya (2011). "Determinants of Growth in Government Expenditure: An Empirical Analysis of Nigeria". Research Journal of Business Management 5(1): 44-50.

-      Petro, K. (2015). "Robust Determinants of Government Expenditures: a Model Averaging Approach". Department of Economics, University of Cyprus, 1-27.

-      Rodrik, D. (1998). "Why Do More Open Economies Have Bigger Governments? Journal of Political Economy 106(5): 997-1032

-      Sala-i-Martin, X., G. Doppelhofer and R. Miller (2004). "Determinants of Long-Term Growth: A Bayesian Averaging of Classical Estimates (BACE) Approach". The American Economic Review 94: 813-835.

-      Shelton, C. (2007). "The Size and Composition of Government Expenditure". Journal of Public Economics 91(11-12): 2230-2260.