ماندن یا مهاجرت دوباره مهاجران بازگشته افغانستانی از ایران به کشورشان و عوامل تعیین‌کنندۀ آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جمعیت شناسی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه جمعیت شناسی، دانشگاه تهران

3 کارشناس ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به پویایی‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دنیای معاصر، بازگشت مهاجران و پناهندگان در سال‌های اخیر اهمیتی فزاینده یافته است. با این حال، علیرغم بازگشت‌های جمعی بزرگی که رخ داده است، پایداری این بازگشت‌ها هیچ‌گاه از پیش تضمین شده نیست. این مقاله به بررسی پایداری بازگشتِ پناهندگان افغانستانی به کشورشان از ایران و اثر عوامل جمعیتی، زمینه‌ای و ساختاری بر تصمیم آنها به ماندن در افغانستان یا مهاجرت دوباره می‌پردازد. بدین منظور، پیمایشی با حجم نمونه 425 نفری در شهرهای کابل، هرات و مزار شریف صورت گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده، تجربۀ بازگشت پناهندگان افغانستانی از ایران به افغانستان چندان پایدار نیست چرا که بیش از نیمی از بازگشت‌کنندگان قصد مهاجرت دوباره از افغانستان را دارند یا نسبت به ماندن در افغانستان مردد هستند. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد که متغیرهای قومیت، تحصیلات، وضعیت زناشویی، ترکیب همسایگان، مدت مهاجرت در ایران، نوع بازگشت، رضایت اجتماعی، احساس تبعیض، و سطح بازادغام اجتماعی تأثیر معناداری بر ماندن یا مهاجرت دوباره دارند.

کلیدواژه‌ها


-      صادقی، رسول و محمدجلال عباسی‌شوازی (1395): بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران، دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، دوره 1، شماره 1، بهار و تابستان 1395، صص 119 ـ 150.
-      محمودیان، حسین (1386): مهاجرت افغان ها به ایران: تغییر در ویژگی های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی و انطباق با جامعۀ مقصد، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، شماره 4، صص 42 ـ 69.
-      Abbasi-Shavazi, M. & Sadeghi, R. (2014): ‘Socio-Cultural Adaptation of second-generation Afghans in Iran’, International Migration, Vol. online 10 january 2014.
-      Abbasi-Shavazi, M. J. and Diana Glazebrook (2006): Continued Protection, Sustainable Reintegration: Afghan Refugees and Migrants in Iran, Afghanistan Research and Evaluation Unit, Briefing Paper Series.
-      Abbasi-shavazi, M. Jalal and Rasoul Sadeghi (2011): “The Adaptation of Second-Generation Afghans in Iran: Empirical Findings and Policy Implications”, Middle East Institute.
-      Abbasi-Shavazi, M. Jalal et al. (2005): Return to Afghanistan? A Study of Afghans Living in Mashhad, Iran, Afghanistan Research and Evaluation Unit.
-      Arowolo, Oladele O. (2000): “Return Migration and the Problem of Reintegration”, International Migration, Vol. 38 (5), pp. 59-82.
-      Asia Foundation (2015). Afghanistan in 2015: A Survey of the Afghan People.
-      Athukorala, Premachandra (1990): ‘International Contract Migration and the Reintegration of Return Migrants: The Experience of Sri Lanka’, International Migration Review, Vol. 24, No. 2, pp. 323-346.
-      Bakewell, Oliver (1996): “Refugee Repatriation in Africa: Towards a Theoretical Framework?”, Center for Development Studies, University of Bath.
-      Bernard, Russell and Lambros Comitas (1978): “Greek Return Migration”, Current Anthropology, Vol. 19, No. 3 (Sep., 1978), pp. 658-659.
-      Bialczyk, Agata (2008): ‘Voluntary Repatriation’ and the case of Afghanistan: A Critical Examination, Refugee Studies Centre, University of Oxford.
-      Black, Richard & Saskia Gent (2006): “Sustainable Return in Post-conflict Contexts,” International Migration, Vol. 44, pp. 15-38.
-      Cassarino, Jean-Pierrre (2004): “Theorising Return Migration: The Conceptual Approach to Return Migrants Revisited”, International Journal on Multicultural Societies, Vol. 6, No. 2, pp. 253-279.
-      Castillejo, Clare (2012): Regional implications of NATO withdrawal from Afghanistan: What role for the EU?, Agora Asia-Europe, No. 4, February 2012, p. 5.
-      Chobnyan, Haykanush (2013): Return Migration and Reintegration Issues: Armenia, CARIM-East RR 2013/03, Robert Schuman Center for Advanced Studies, San Domenico di Fiesole (FI): European University Institute.
-      Feindt, Waltraut and Harley L. Browning (1972): “Return Migration: Its Significance in an Industrial Metropolis and an Agricultural Town in Mexico”, The International Migration Review, Vol. 6, No. 2, Internal Migration in Latin America (Summer, 1972), pp. 158-165.
-      Gmelch, George (1980): “Return Migration”, Annual Review of Anthropology, Vol. 9, pp. 135-159.
-      Hammond, Laura (1999): “Examining the Discourse of Repatriation: Towards a more Proactive Theory of Return Migration,” The End of the Refugee Cycle?, Edited by: Ricahrd Black & Khalid Koser, Berghahn Books, 1999.
-      Hugo, G, Abbasi-Shavazi. M & Sadeghi, R. (2012): ‘refugee movement and development; Afghan refugees in Iran’, Migration and Development, vol.1, No.2, pp. 261-279.
-      Jazayery, Leila (2002): ‘The migration-development nexus: Afghanistan Case Study’, International Migration, Vol. 40 (5) SI 2/2002.
-      King, Russell (1978): “Return Migration A neglected aspect of population geography”, Area, Vol. 10, No. 3, pp. 175-182.
-      Kronenfeld, Daniel A. (2011): Can Afghanistan Cope with Returnees? Can Returnees Cope in Afghanistan? A Look at Some New Data, Middle East Institute FRS (c).
-      Lee, Anne S. (1974): “Return Migration in the United States”, The International Migration Review, Vol. 8, No. 2, Special Issue: Policy and Research on Migration: Canadian and World Perspectives (Summer, 1974), pp. 283-300.
-      Long, Larry H. and Kristin A. Hansen (1975): “Trends in Return Migration to the South”, Demography, Vol. 12, No. 4 (Nov., 1975), pp. 601-614.
-      McCleskey, Edward R. (2002): Repatriation and Reintegration in Afghanistan; The Role of Demilitarisation, MSt. In Forced Migration, Oxford University, April 2002.
-      Moltmann, Gunter (1980): “American-German Return Migration in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries”, Central European History, Vol. 13, No. 4 (Dec., 1980), pp. 378-392.
-      Monsutti, Alessandro (2008): “Afghan Migratory Strategies and the Three Solutions to the Refugee Problem”, Refugee Survey Quarterly, Oxford University Press.
-      Potter, Robert B. (2005): “Young, gifted and back: second-generation transnational return migrants to the Caribbean”, Progress in development studies, 5:213-236.
-      Rendall, Micahael S., Peter Brownell and Sarah Kups (2011): “Declining Return Migration From the United States to Mexico in the Late-2000s Recession: A Research Note”, Demography, Vol. 48, No. 3 (August 2011), pp. 1049-1058.
-      Richmond, Anthony H. (1968): “Return Migration from Canada to Britain”, Population Studies, Vol. 22, No. 2 (Jul., 1968), pp. 263-271.
-      Saenz, Rogelio and Alberto Davila (1992): “Chicano Return Migration to the Southwest: An Integrated Human Capital Approach”, The International Migration Review, Vol. 26, No. 4 (Winter, 1992), pp. 1248-1266.
-      Schaffer, Jessica (1994): “Repatriation and re-integration: durable solutions?”, Forced Migration Review, no. 21.
-      Setrana, Mary Boatemaa and Steve Tonah (2014): “Return Migrants and the Challenge of Reintegration: The Case of Kumasi, Ghana”, Irinkerindo: A Journal of African Migration, Issue 7, June 2014, pp. 113-142.
-      Stepputat, Finn (2004): Dynamics of return and sustainable reintegration in a ‘mobile livelihoods’-perspective, DIIS Working Paper, No. 2004:10.
-      Stark, O. (1991): The Migration of Labor, Cambridge, Basil Blackwell.
-      Strachan, A. J. (1980): “Government Sponsored Return Migration to Guyana”, Area, Vol. 12, No. 2 (1980), pp. 165-169.
-      Thomas, Kevin J. A. (2008): “Return Migration in Africa and the Relationship between Educational Attainment and Labor Market Success: Evidence from Uganda”, The International Migration Review, Vol. 42, No. 3 (Fall, 2008), pp. 652-674.
-      Toren, Nina (1978): “Return Migration to Israel”, The International Migration Review, Vol. 12, No. 1 (Spring, 1978), pp. 39-54.
-      Turton, David and Peter Marsden (2002): Taking Refugees for a Ride? The politics of refugee return to Afghanistan, Afghanistan Research and Evaluation Unit, Issues Paper Series.
-      UNHCR (1996): Evaluation of UNHCR’s Repatriation Opertation to Mozambique, Evaluation Reports, 1 February 1996, http://www.unhcr.org/3ae6bcf90.html.
White, Paul (1985): “Return Migration”, Area, Vol. 17, No. 1, p. 66