اثر سالخوردگی جمعیت بر رشد اقتصادی (مطالعه کشورهای عضو مناپ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه اقتصاد، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، ایران

3 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران

چکیده

پدیده سالخوردگی جمعیت یکی از مهم­ترین چالش­‌های اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی در قرن حاضر به شمار می­رود. تغییرات جمعیتی می­تواند تأثیر عمیق و مهمی بر رشد اقتصادی داشته باشد. هدف مطالعه حاضر بررسی و تحلیل، اثر سالخوردگی جمعیت بر رشد اقتصادی در 20 کشور عضو منا و پاکستان (مناپ) در بازه زمانی1960-2019 با بهره‌گیری از دو مدل اقتصادسنجی گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) و خودرگرسیون برداری داده­‌های تابلویی (PVAR) می­‌باشد. نتایج تحقیق حاضر نشان می­‌دهد که افزایش یک درصد رشد جمعیت موجب افزایش 0021/0 رشد اقتصادی شده است. در حالی‌که افزایش یک درصدی متغیرهای سهم جمعیت سالمند (65 سال و بیشتر) و نسبت وابستگی جمعیت سالمند به جمعیت در سن کار به‌ترتیب موجب کاهش 2804/0 و 0814/0 رشد اقتصادی می‌گردد. با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاد می‌گردد؛ دولت سیاست‌های تشویقی برای رشد جمعیت از جمله اختصاص مرخصی زایمان برای زنان، اختصاص منابع مالی به خانوارها برای فرزندآوری و سایر کمک‌های مالی به والدین را به همراه سیاست‌هایی در جهت کاهش اثرات سالمندی جمعیت، از جمله افزایش انباشت سرمایه و استفاده از روش‌های سرمایه‌بر در تولید و افزایش بهره­‌وری نیروی کار از طریق آموزش و مهارت‌افزایی به‌کار گیرد.

کلیدواژه‌ها


  • ابراهیم‌زاده، طاهر (1394). "بررسی تاثیر سالخوردگی جمعیت و هزینه‌های سلامت بر روی رشد اقتصادی در کشورهای منتخب". پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه ارومیه.
  • اسدزاده، احمد، صابر خداوردی زاده، کریم بهشتی و عادل شمالی (1394)."بررسی تأثیر افزایش جمعیت بر تولید ناخالص داخلی سرانه ایران با استفاده از رهیافت ARDL". مطالعات اقتصادیِ کاربردی ایران، سال چهارم، شماره 14، صص: 69-87.
  • الماسی و سپهبان قره بابا ( 1388)."بررسی رابطه بین سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی و فیزیکی با رشد اقتصادی در طول دوره (1384-1350)". مجله پژوهش و برنامه ریزی درآموزش عالی، شماره 53، صص: 157-186
  • امیری، حسین، محسن صالحی کمرودی و مهناز سپهبان (1399)."ارتباط متغیرهای نرخ تورم، نرخ ارز و نرخ سود بانکی با رشد اقتصادی در قالب مدل pvar؛ شواهدی از کشورهای مسلمان". پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال 10، شماره 40، صص: 108-93.
  • خاکباز، احسان (1391)."تأثیر درآمد نفت بر رشد اقتصادی کشورهای خلیج فارس"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه سمنان.
  • شیخی‌هابیل، حسین (1396)."تأثیر متغیرهای اقتصاد کلان بر بازده سهام شرکتهای شیمیایی و پتروشیمی در چارچوب الگوی "pvar. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی
  • صادقی، وحید (1391)." ارزیابی تأثیر تغییر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی در ایران". پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه رازی.
  • عباسی نژاد، حسین و یزدان گودرزی فراهانی (1397). اقتصادسنجی کاربردی با کاربردEViews و Microfit. تهران: انتشارات نور علم.
  • فراهانی، حسن (1381)."بررسی وضعیت اشتغال و جمعیت در ایران". معرفت، شماره 58، صص:2-11
  • فلاحتی، علی، سهیلی کیومرث، صادقی نسب، شبنم (1396)."معرفی پول در ایران و پیامدهای آن"، مجله جدید اقتصاد پولی، مالی (دانش و توسعه سابق) ، سال 24، شماره 3، صص:21-1
  • مهرگان، نادر و روح الله رضایی (1388)."اثر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی". فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، سال 13، شماره 39، صص: 137-146

 

  • Aiyar, Sh., Ebeke, C., Shao, X., )2016(. "The Impact of Workforce Aging on European Productivity". IMF Working Paper, WP/16/238. International Monetary Fund.
  • Baltagi, Badi H.(2005). Econometric Analysis of Panel Data. Third Edition, John Wiley and Sons
  • Bloom, D.E., Canning, D., Finlay, J (2008)."Population Aging and Economic Growth in Asia".PGDA Working Paper No.40. Harvard School of Public Health.
  • Boserup, E (1981). Population and Technological Change: A Study of Long-Term Trends. University of Chicago Press.
  • Bucci, A., Eraydın, L., & Müller, M (2019). "Dilution effects, population growth and economic growth under human capital accumulation and endogenous technological change". Journal of Macroeconomics, 62, 103050
  • Chen, J., Wang, Y., Wen, J., Fang, F., & Song, M (2016). "The influences of aging population and economic growth on Chinese rural poverty". Journal of Rural Studies, 47, 665-676.
  • Coale, A. J., Hoover, E. M (1958). Population Growth and Economic Development in Low-income Countries. Princeton University Press.
  • Cruz, M., & Ahmed, S. A (2018). "On the impact of demographic change on economic growth and poverty". World Development, 105, 95-106.
  • Cylus, J., & Al Tayara, L (2021)." Health, an ageing labour force, and the economy: Does health moderate the relationship between population age-structure and economic growth?". Social Science & Medicine, 287, 114353.
  • Eggertson, G., Lancastre, M., Summers, L.H (2017). Aging, Output Per Capita and Secular Stagnation. Institute for New Economic Thinking, mimeo.
  • Ehrlich, P. R (1968). The Population Bomb. New York.
  • Goh, S. K., & McNown, R (2020). "Macroeconomic implications of population aging: evidence from Japan". Journal of Asian Economics, 101198.China. China Economic Review, 35, 15-32.
  • Hajjar, R. et al (2020). "Prevalence of aging population in the Middle East and its implications on cancer incidence and care". Annals of oncology, 24, vii11-vii24.
  • Hamilton, J. D. (1994). Time series analysis, (Vol. 2). Princeton: Princeton University Press.
  • Hasan, Mohammad S (2010) "The long-run relationship between population and per capita income growth in China". Journal of Policy Modeling, 32 (3), 355-372.
  • Herzer, D., Strulik, H., Vollmer, S (2012). "The long-run determinants of fertility: One century of demographic change 1900–1999". Journal of Economic Growth 17 (4), 357–385.
  • Horioka, C.Y., Niimi, Y(2017). "Saving Behavior of Japanese Middle-aged and the Elderly". ESRI International Conference on Empirical Analysis on Population Decline and Aging in the Japanese Economy, ESRI, Tokyo.
  • Jones, C. I (1995). "R&D-based models of economic growth". Journal of Political Economy 103 (4), 759–784.
  • Khan, I., Hou, F., Irfan, M., Zakari, A., & Le, H. P (2021). "Does energy trilemma a driver of economic growth? The roles of energy use, population growth, and financial development". Renewable and Sustainable Energy Reviews,
  • Kremer, M (1993). "Population growth and technological change: One million BC to 1990". The Quarterly Journal of Economics 108 (3), 681–716.
  • uznets, S (1967). "Population and economic growth". Proceedings of the American Philosophical Society 111 (3), 170–193.
  • Lee, H. H., & Shin, K (2019). "Nonlinear effects of population aging on economic growth". Japan and the World Economy, 51, 100963.
  • Lee, S. H., Mason, A. W., & Park, D (2011). Why does population aging matter so much for Asia? Population aging, economic growth, and economic security in Asia. Asian Development Bank Economics Working Paper Series No. 284.
  • Levin, A., Lin, C.F., Chu, C. (2002) "Unit Root Tests in Panel Data:Asymptotic and Finite Sample Properties".Journal of Econometrics, 108: 1-24.
  • Li, H., Zhang, J. (2007). "Do high birth rates hamper economic growth?" The Review of Economics and Statistics 89 (1), 110–117.
  • Liu, Y., Westelius, N(2016). "The Impact of Demographics on Productivity and Inflation in Japan". IMF Working Paper WP/16/237, International Monetary Fund.
  • Lütkepohl, H (2005). New introduction to multiple time series analysis. Springer Science & Business Media.
  • Mac Kellar (2003). Vienna Year Book of Population. Vienna institute of Demography.
  • Maestas, N., Mullen, K. J., & Powell, D. (2016). The effect of population aging on economic growth, the labor force and productivity (No. w22452). National Bureau of Economic Research.
  • Mamun, S. A. K., Rahman, M. M., & Khanam, R (2020). "The relation between an ageing population and economic growth in Bangladesh: Evidence from an endogenous growth model". Economic Analysis and Policy, 66, 14-25.
  • Nafzeiger, E.W. (1995). The Economics of Developing Countries, Prentice- Hall International.
  • Papapetrou, E., & Tsalaporta, P (2020). The impact of population aging in rich countries: What’s the future?. Journal of Policy Modeling. 42(1).
  • Park, D., Shin, K(2012). "Impact of Population Aging on Asia’s Future Growth". In: Park, D., Lee, S.-H., Mason, A. (Eds.). Aging, Economic Growth, and Old-Age Security in Asia. Edward Elgar.
  • Portner, C. (1996, June). "Population and Economic Growth". Dissertation. University of Washington.
  • Prettner, K. (2013). "Population aging and endogenous economic growth". Journal of Population Economics, 26(2), 811-834.
  • Romer, P. M (1987). "Growth based on increasing returns due to specialization". The American Economic Review 77 (2), 56–62.
  • Romer, P. M.( 1990). "Endogenous technological change". Journal of Political Economy 98 (5, Part 2), S71–S102.
  • Simon, J. (1998). The Economics of Population: Classic Writings, Princeton, Princeton.
  • Simon, J. (1981). The Ultimate Resource. Princeton: Princeton University Press.
  • Skirbekk, V(2003). "Age and Individual Productivity: A Literature Survey". MPIDR Working Paper WP 2003-028. Max-Planck Institute for Demographic Research.
  • Solow, R M(1956). "A contribution to the theory of economic growth". The Quarterly Journal of Economics 70 (1), 65–94.
  • Wang, S (2020). "Spatial patterns and social-economic influential factors of aging indexes: A global assessment from 1990 to 2010 using spatial regressive modeling". Social Science & Medicine, 112963