اثر مهاجرت بر کیفیت زندگی: مطالعه موردی خانواده‌های مهاجرکوهدشتی ساکن شهر قدس و همتایان غیر مهاجر ساکن شهرستان کوهدشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شجوی کارشناسی ارشد جمعیت‎شناسی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران

10.22034/jpai.2020.243923

چکیده

الگوی کلی مهاجرت در کشورهای در حال توسعه، مهاجرت از مناطق کمتر توسعه‌یافته به مناطق توسعه‌یافته‌تر است. چنین مهاجرتی عمدتا در پاسخ به نابرابری‌های بین مناطق، در جهت ارتقاء کیفیت زندگی، انجام می‌گیرد. این مطالعه در پاسخ به این سوال است که آیا مهاجرت تغییری در کیفیت زندگی، در مقایسه با مبدا، ایجاد می‌کند؟ جامعه آماری پژوهش، سرپرستان خانواده‌های مهاجر کوهدشتی ساکن در شهر قدس تهران و سرپرستان خانواده‌های غیر مهاجر همتای آن‌ها ساکن در شهرستان کوهدشت را در بر گرفته است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش پیمایش و با ابزار پرسشنامه بدست ‌آمده است. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی، 400 خانوار (200 نفر مهاجر و 200 نفر غیرمهاجر) انتخاب شدند. جهت بررسی فرضیات تحقیق از آزمون های آماری T، آزمون کی‌دو و رگرسیون چندمتغیره استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که خانواده‌های مهاجر در مجموع از کیفیت زندگی نسبتاً مطلوب‌تری نسبت به همتایان غیرمهاجر خود برخوردار بوده­اند. افراد دارای تحصیلات کمتر و غیرشاغل، کیفیت زندگی بالاتری را گزارش کرده‌اند. نابرابری در امکانات اقتصادی و اجتماعی دو منطقه و تفاوت در ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی مهاجران و غیرمهاجران تبیین‌کننده اصلی این تفاوت‌ می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


-      جمعه­‌پور، محمود و هدایت عیدی تراکمه ( 1392). "پژوهش کیفی درباره کیفیت زندگی مهاجران فصلی نیروی کار جوان روستایی از شهرستان کلیبر به تهران"، توسعه روستایی، دوره پنجم، شماره1، صص 111-132.
-      ربانی خوراسگانی، علی و مسعود کیان‌پور (1384). "درآمدی بر رویکردهای نظری و تعاریف عملی مفهوم کیفیت زندگی"، مددکاری اجتماعی، شماره 24، صص42-57.
-      زیاری، کرامت­اله، علی مهدی و معصومه مهدیان بهنمیری (1393). "بررسی و سنجش شاخص‌های کیفیت زندگی در شهروندان مهاجر و غیر مهاجر (مورد پژوهش: شهر قم)"، دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران، سال پنجم، شماره 1، صص55-78.
-      شفیعی کاخکی، مریم (1390). "مهاجرت، نابرابری درآمد یا ارتقاء کیفیت زندگی"،  فصلنامه اقتصاد کاربردی، سال دوم، شماره چهارم، صص 89-112.
-      غفاری، غلامرضا و عادل ابراهیمی لویه، (1390). جامعه‌شناسی تغییرات اجتماعی، چاپ هفتم، تهران: نشر لویه.
-      غفاری، غلامرضا و رضا امیدی (1388). کیفیت زندگی:شاخصتوسعهتوسعهاجتماعی، تهران:نشر شیرازه.
-      فرجی ملایی، امین و آزاده عظیمی (1389). "تحلیل ابعاد کیفیت زندگی در نواحی شهری ایران"، پژوهش و برنامه­ریزی شهری، شماره 2، صص 1-16.
-      فیترپتریک، تونی(1385).  نظریه­های جدید رفاه، ترجمه هرمز همایون پور، تهران:، انتشارات مؤسسه تأمین اجتماعی تهران.
-      کیانی فلاورجانی، الهه (1392). "مطالعه تطبیقی عوامل مرتبط باکیفیت زندگی مهاجرین و غیر مهاجرین"، پایان­ نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز.
-      مرکز آمار ایران (1395)، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395، تهران: مرکز آمار ایران.
-      نقدی، اسدالله و حیدر بابایی (1394). "مروری بر شاخص ها و مولفه های کیفیت زندگی شهری)مورد مطالعه شهر همدان("، فصلنامهمطالعاتمدیریتشهری، سال هفتم، شماره بیستم و سوم، صص 1-14.
-      Barbiano di Belgiojoso, Elisa, Eralba Cela, and Stefania Maria Lorenza Rimoldi (2020). "The Effect of Migration Experiences on Wellbeing among Ageing Migrants in Italy", Social Indicators Research, https://doi.org/10.1007/s11205-020-02335-6.
-      Haslauer Eva, Elizabeth C. Delmelle, Alexander Keul, Thomas Blaschke and Thomas Prinz (2014). "Comparing subjective and objective quality of life criteria: a case study of Green Space and Public Transport in Vienna, Austria", Soc Indic Res, DOI 10.1007/s11205-014-0810-8.
-      Lee, Yung-Jaan (2008). "Subjective quality of life measurement in Taipei", Building and Environment, 43:1205–1215.
-      Malkina-Pykh, Irina G. and Yuri A. Pykh (2008). "Quality-of-life indicators at different scales: theoretical backgroundei", Ecological Indica, 8:854–862.
-      Nabi, Fatahi (2014). "The Impact of the Migration on Psychosocial Well-Being: A Study of Kurdish Refugees in Resettlement Country", Community Medicine & Health Education, 4(2): DOI: 10.4172/2161-0711.1000273
-      Pacheco, G.A., Rossouw, S. and Lewer, J. (2013). "Do Non-Economic Quality of Life Factors Drive Immigration?", Social Indicators Research, 110(1–15). https://doi.org/10.1007/s11205-011-9924-4.
-      Phillips, D. (2006). Quality of life: Concept, policy and practice: RouTledge.
-      Santos Luis Delfim and Isabel Martins (2007). "Monitoring urban quality of life: the Porto experience", Social Indicators Research, 80: 411–425.
-      Sores, A. and Karoly Peto (2015). "Measuring of subjective quality of life", Procedia Economics and Finance, 32:809–816.
-      Williams, Anne S. and Patrick C Jobes (1990). Economic and Quality-of-Life Considerations in Urban-Rural Migration, Journal of Rural Studies, 6 (2):187-194.