تأثیر پدیده سالمندی و تغییرات بهره‌وری بر بازنشستگی و متغیر‌های کلان اقتصادی در ایران با استفاده از رویکرد تعادل عمومی پویا-مدل نسل‌های همپوش OLG

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه الزهرا

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه الزهرا

3 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه الزهرا

چکیده

توسعه اقتصادی، پیشرفت‌های حوزه سلامت و بهبود سطوح زندگی به موازات کاهش باروری در ایران، در سال‌های اخیر افزایش طول عمر و رشد نسبت افراد سالمند در کشور را به دنبال داشته است. گذار ساختار سنی جمعیت به یک جمعیت سالمند، نوع و کیفیت و چرخه زندگی اقتصادی و نیاز‌های اجتماعی را برای هر دو نسل جوان و سالمند تغییر می‌دهد. بنابر‌این مطالعه تأثیر این پدیده در حوزه اقتصاد کلان، رفاه و تأمین اجتماعی دارای اهمیت است. در این مطالعه از یک مدل تعادل عمومی نسل‌های همپوش اوئرباخ-کوتلیکوف (A-K) چهار بخشی شامل بخش‌های خانوار، بنگاه، دولت و تأمین اجتماعی استفاده شده است.     یافته‌ها نشان می‌دهد کاهش در نرخ رشد جمعیت، افزایش پس‌انداز کارگران مسن‌تر با بهره‌وری بالا نسبت به کارگران جوان‌تر با بهره‌وری پایین را درپی‌دارد. به همین ترتیب آنان دارای عرضه نیروی‌کار بالاتری نسبت به کارگران با بهره‌وری پایین هستند و در مقابل، افراد مسن‌تر مدت زمان طولانی‌تری را به کار اختصاص می‌دهند در حالی‌که افراد جوان‌تر عرضه نیروی‌کار بیشتری دارند. همچنین افراد، پس‌اندازها و دارایی‌هایی حاصله طی فعالیت‌های اقتصادی خود را در دوره اول بازنشستگی خرج می‌‌کنند و کاهش ناگهانی مصرف در سن بازنشستگی در سال‌های آخر اشتغال قابل مشاهده است.

کلیدواژه‌ها


ادیب‌نیا، الهام (1390)، "بررسی اثرسالمندی بر متغیرهای کلان اقتصادی (کاربردی از روش تعادل عمومی نسل‌های              همپوش)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد.

اردلان، زهرا (1390)، "سالمندی و تأمین مالی نظام بازنشستگی در ایران"، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، شماره12، صص: 163-142.

اکبربیگی، سپیده (1391)، "تاثیر تغییرات نرخ جایگزینی در صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی بر موجودی سرمایه، عرضه نیروی‌کار و پس‌انداز" ،پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه الزهرا،دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد.

جلیلی، طیبه (1388)، "سیستم های بازنشستگی در یک نگاه آسیا و اقیانوسیه"، سازمان بازنشستگی کشوری.

دشتبان فاروجی، مجید (1389)، "بهسازی نظام بازنشستگی و اثرهای آن بر توزیع درآمد: فقر و انباشت سرمایه با کاربردی برای ایران"، جستارهای اقتصادی، شماره14، صص:151-117.

دشتبان فاروجی، مجید (1389)، "شبیه سازی یک الگوی نسل‌های همپوشان 55 دوره ای با رویکرد بهسازی نظام بازنشستگی ایران"، فصلنامه تحقیقات مدل سازی اقتصادی، شماره2، صص:203-173.

روغنی‌زاده، مصطفی (1383)، "چالش­های نظام بازنشستگی در جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه تأمین اجتماعی، س9، شماره 29.

زاده‌غلام، زهرا (1388)، "آینده بازنشستگی نسل جدید سالمندی"، سازمان بازنشستگی کشوری.

زنجانی، حبیب­اله، محمد میرزایی، کامل شادپور، و امیرهوشنگ مهریار (1381)، جمعیت، توسعهو بهداشتباروری،تهران، نشر و تبلیغ بشری.

شاکری، عباس (1387)، اقتصاد کلان نظریه­ها و سیاست­ها، انتشارات پارس نویسا، جلد دوم، صص:679-678.

طالب، مهدی (1370)، تأمین اجتماعی، انتشارات آستان قدس بنیاد فرهنگی رضوی.

قیصریان، اسحاق (1388)، "بررسی ابعاد اجتماعی، اقتصادی پدیده سالمندی در ایران"، فصلنامه جمعیت، شماره 69-70، صص:27-1.

کاوند، حسین(1388)."برآورد نرخ بهره تعادلی در اقتصاد ایران در قالب یک مدل تعادل عمومی". فصلنامه تحقیقات اقتصادی. بهار 1389، شماره 90، صص: 42-19.

معزی، اسدالله (1371)، مبانیجمعیت‌شناسی، تهران، انتشارات آوای نور.

Abe, M., Higuchi, Y., Kuhn, P., Nakamura, M., Sweetman, A(2002).Worker displacement in Canada and Japan. In: Kuhn (Ed.), LosingWork, Moving On: International Perspectives on Older Worker Displacement.W.E.Upjohn Institute forEmployment Research, Kalamazoo, Michigan.

Auerbach, A and Kotlikoff, L (1987). Dynamic Fiscal Policy. Cambridge University          

Bulete,C.(2010),"Macroeconomics Effects Of The Population Ageing Phenomenon", PHD Dissertation, Buchurest Academy Of Economic Studies, Doctoral School Of Finance And Banking.

Broyden,C.G.(1965). "A Class of Methods for Solving Nonlinear Simultaneous Equations". Mathematics of Computation (American Mathematical Society) 19 (92): 577–593.

Chez, G. and G.S. Becker, "The Allocation of Time and Goods over The Life Cycle", 1975.

Groth, C,(2011) 'Lecture notes in macroeconomics, mimeo, chapter 3,The diamond OLG model'.

Hamermesh, Daniel,(1993). Labour Demand. Princeton University Press, Princeton, NJ.

Hamermesh, Daniel,(2001). Older workers in the coming labor “shortage:” implications of labor demand, mimeo prepared for the roundtable on the demand for older workers. Brookings Institution.

Hansen, Casper Worm & Lønstrup, Lars, 2013. "The Rise of Life Expectancy and Economic Growth in the 20th Century," Discussion Papers of Business and Economics 16/2013, Department of Business and Economics, University of Southern Denmark.

Heer, B. and Irmen, A. (2008). Population, Pensions and Endogenous Economic Growth. CEPR Discussion Papers 7172, C.E.P.R. Discussion Papers.

Heer, B. and Maussner, A. (2009). Dynamic General Equilibrium Modeling. Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 2nd edition.

Heer, Burkhard. (2001b). Wealth Distribution and Optimal Inheritance Taxation in Life-Cycle Economies. Scandinavian Journal of Economics. Vol. 103. pp. 445-65.

Hu, S.C., (1979), Social Security, the Supply of labour, and Capital Accumulation, TheAmerican Economic Review, 69(3): 274-283.

Jalali-Naini Ahmad R., "Economic Growth in Iran": 1950-2000, IRDD,   January 2003.

Krueger, Dirk, and Alexander Ludwig. 2007. On the Consequences of Demographic Change for Rates of Returns to Capital, and the Distribution of Wealth and Welfare. Journal of Monetary Economics. Vol. 54. pp 49-87.

Kuhn, Peter,(2004). Effects of population aging on labour market flows in Canada: analytical issues and research priorities. Working Paper.

Majidi, G. (2005), "The Macroeconomics Effect Of Social Security Reform: Case Iran", PHD Dessertation, Essex University.

Mac kellar (2003) Vienna, Year Book of Population , Vienna institute of Demography.

Samuelson, P. A. (1958). An Exact Consumption-Loan Model of Interest with or without the Social Contrivance of Money. Journal of Political Economy, 66:467.

Sendhaji, (1998), "Dynamic Of The Trade Balance And The Terms Of Trade In LDCs: The S-Curve", Journal Of International Economics, 49

Whitehouse, Edward.(2007). Pensions panorama retirement-income systems in 53 countries. World Bank. Washington.D.C.

World Population Prospects: The 2010 Revision, Median Variant Scenario, Population Division Of The Department Of Economic And Social Affairs Of The United Nations Secretariat. http://esa.un.org/undp/wpp/index.htm.