تفاوت های جنسی تعیین کننده های سن ازدواج افراد در آستانه ازدواج در شهر کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت شناسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه تهران

3 استادیار دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه تهران. پست الکترونیکی: vmehrbani@ut.ac.ir

چکیده

ازدواج مبنای تشکیل خانواده یعنی اولین و مهم‌ترین واحد اجتماعی است. سن ازدواج زنان و مردان در استان کرمانشاه افزایش قابل توجهی داشته و از متوسط کشوری نیز بالاتر می‌باشد. بر این اساس در مقاله حاضر به بررسی تعیین‌کننده‌های سن ازدواج به تفکیک جنس در شهر کرمانشاه پرداخته شده است. داده‌های مورد استفاده در این مطالعه حاصل یک پیمایش است که در فروردین 1392 اجرا شده است. جمعیّت آماری شامل افراد در شُرُف ازدواجی است که جهت انجام آزمایش پزشکی به مراکز بهداشتیِ منتخب مراجعه می‌کردند. نمونه آماری 400 نفر می‌باشد. نتایج تحلیل چند متغیره نشان داد که متغیر محل سکونت اثر معناداری بر سن ازدواج زنان ندارد. رابطه متغیر پایگاه اقتصادی اجتماعی خانواده زنان و سن ازدواج آن‌ها معنادار گردید. یافته‌ها همچنین نشان داد که سه متغیرِ سطح تحصیلات، پایگاه اقتصادی-اجتماعی خانواده و وضعیت اشتغال اثر معناداری بر سن ازدواج مردان دارند. متغیر وضعیت پایگاه اقتصادی-اجتماعی خانواده و متغیر وضعیت اشتغال به‌ترتیب بیشترین تأثیر را بر سن ازدواج مردان و زنان دارا بودند.

کلیدواژه‌ها


امانی، مهدی (1380). "نگاهی به چهل سال تحولات جمعیّت­شناختی در ایران (1375- 1335)"، نامه علوم اجتماعی، شماره 17، صص 46- 33.

آستین­فشان، پروانه (1380). "بررسی روند تحولات سن ازدواج و عوامل اجتماعی- جمعیّتی مؤثر بر آن طی سال­های 1375- 1344"، پایان­نامه کارشناسی ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه تهران: دانشکده علوم اجتماعی.

آقا، هما (1383). "بررسی تحولات سن ازدواج و توازن نسبت­های جنسی در سنین ازدواج در ایران"، مقاله ارائه شده در دومین همایش انجمن جمعیت­شناسی ایران، دانشگاه شیراز، 22 و 23 اردیبهشت 1383.

بیکر، ترزال (1390). نحوۀ انجام تحقیقات اجتماعی، (ترجمۀ هوشنگ نایبی)، تهران: انتشارات نی.

ساروخانی، باقر (1370). مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده، تهران: سروش.

سازمان ثبت احوال کشور (1389). مجموع آمارهای جمعیتی کشور، تهران: معاونت آمار و انفورماتیک.

سیف­اللهی، حجت­الله (1372). "بررسی علت­های طلاق: کاربرد روش تجزیه عاملی ارتباط­ها"، نامه علوم اجتماعی، شماره 3، جلد دوم، صص 152-141.

شهری، نرگس (1385). " عوامل مؤثر بر سن ازدواج زنان و مردان شهرستان ترکمن در سال 1383 و زنان شهر بندر ترکمن در سال 1384"، پایان­نامه کارشناسی ارشد جمعیت­شناسی، دانشگاه تهران: دانشکده علوم اجتماعی.

ضرابی، وحید و سیدفرخ مصطفوی (1390). "بررسی عوامل مؤثر بر سن ازدواج زنان در ایران؛ یک رویکرد اقتصادی" فصلنامه ­پژوهش­های اقتصادی، سال یازدهم، شماره چهارم، صص 64-33.

طاهری، قدرت (1391). "شاخص­های کنفرانس بین­المللی جمعیت و توسعه (ICPD) 1390". تهران: برنامه همکاری صندوق جمعیت سازمان ملل، مرکز آمار ایران و پژوهشکده آمار.

عباسی­شوازی، محمدجلال و رسول صادقی (1384). "قومیت و الگوهای ازدواج در ایران" پژوهش زنان، دوره 3، شماره 1، صص 47- 25.

عباسی­شوازی، محمدجلال و عباس عسکری­ندوشن (1384). "تغییرات خانواده و کاهش بارورری در ایران: مطالعه موردی استان یزد"، نامه علوم اجتماعی، شماره 25، صص 75- 25.

قاسمی­اردهایی، علی (1386). "تأثیر محل زندگی (روستا/شهر) بر زمان ازدواج زنان در ایران"، فصلنامه روستا و توسعه، سال 10، شماره 2، صص 86-64.

کاظمی­پور، شهلا (1383). "تحول سن ازدواج زنان در ایران و عوامل جمعیّتی مؤثر بر آنپژوهش زنان، دوره 2، شماره 3، 124-103.

کنعانی، محمدامین (1385). "پیوند سنت و نوسازی در افزایش سن ازدواج: نمونه ایرانیان ترکمن" نامه انجمن جمعیّت­شناسی ایران، سال یکم، شماره 1، صص 126- 104.

محمدپور، احمد، رسول صادقی، مهدی رضایی و لطیف پرتوی (1388). "سنت، نوسازی و خانواده: مطالعۀ تدوام و تغییرات خانواده در اجتماع­های ایلی با استفاده از رهیافت روش تحقیق ترکیبی"، پژوهش زنان، دورۀ 7، شمارۀ 4، صص 93-71.

محمودیان، حسین (1383). "سن ازدواج در حال افزایش: بررسی عوامل پشتیبان"، نامه علوم اجتماعی، شماره 24، صص 164-147.

مرکز آمار ایران (1375). نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1375. تهران: مرکز آمار ایران.

مرکز آمار ایران (1390). گزیده نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390، تهران: مرکز آمار ایران.

نوروزی، فیض­اله و سارا فولادی­سپهر (1388). "بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 29-15 ساله شهر تهران و عوامل مؤثر بر آن"، فصلنامه راهبرد، سال هجدم، شماره 53، صص 159-129.

Abbasi-Shavazi, M. J., M. Hosseini-Chavoshi, and P. McDonald (2007). “The Path to below Replacement Fertility in the Islamic Republic of Iran”, Asia-Pacific Population Journal, 22(2): 91-112.

Abbasi–Shavazi, M.J. (2000). “Effects of marital fertility and nuptiality on fertility transition in the Islamic Republic of Iran 1976-1986”, Working Paper in Demography, NO.84, Canberra: Australian National University.

Abbasi–Shavazi, M.J. and P. McDonald (2005). “National and provincial-level fertility trends in Iran 1972- 2000”, Working Paper in Demography, NO. 94, Canberra: Australian National University.

Abbasi–Shavazi, M.J., P. McDonald, and M. Hosseini-Chavoshi (2003). “Changes in family, fertility behavior and attitudes in Iran”, Working Paper in Demography, NO.88, Canberra: Australian National University.

Becker, G.S. (1973). “A theory of marriage part I”, The Journal of Political Economy 81(4): 813-846.

Cliquet, R. (2003). Major trends affecting families in the new millennium: Western Europe and North American, New York: United Nation.

Dixon, R.B. (1971). “Explaining cross- cultural variation in age at marriage and proportion never marrying”, Population Studies 25: 215-233.

Givens, B.P and C. Hirschman (1994). “Modernization and consanguineous marriage in Iran”, Journal of Marriage and Family 56: 820- 834.

Jones, G. (1981). “Malay marriage and change in Penisular Malaysia: Three decades of change” Population and Development Review 7(2): 255-278.

Minh, N. H. (1997). “Ag at first marriage in Vietnam: Patterns and determinants”, Asia-Pacific Population Journal 12(2): 49- 72.

Momeni, A. J. (1979). “Determinants of female first marriage in Shiraz, Iran” Canadian Studies in Population, 6: 81-99.

Sundaram, A. (2005). “Modernization, life course, and marriage timing in Indonesia”, Ph.d Dissertation in sociology, University of Maryland: College Park.

Torabi, F. & A. Baschieri (2010). “Ethnic differences in transition to first marriage in Iran: the role of marriage market, women’s socio-economic status and process of development”, Demographic Research 22(2): 29-62.

Torabi, F., A. Baschieri, L. Clarke, and M.J. Abbasi-shavazi (2012) “Marriage postponement in Iran: accounting for socio-economic and cultural change in time and space”, Population Space and Place, 19(3): 258-274.

Tremayne, S. (2006). ”Modernity and early marriage in Iran: A view from within” Journal of Middle East Women’s Studies, 2(1): 65-94.

Vu, L. (2009). “Age at first marriage in Vietnam: Trends and determinants”, Paper presented in Population Association of America, Annual meeting, Detroit: 30 April-2 May 2006.